{"id":125,"date":"2016-05-24T13:00:22","date_gmt":"2016-05-24T13:00:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fizyka.umk.pl\/~erihs\/?page_id=125"},"modified":"2026-01-22T15:05:36","modified_gmt":"2026-01-22T15:05:36","slug":"fotografia-z-zastosowaniem-roznych-zrodel-promieniowania-elektromagnetycznego","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/fotografia-z-zastosowaniem-roznych-zrodel-promieniowania-elektromagnetycznego\/","title":{"rendered":"Fotografia z zastosowaniem r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 promieniowania elektromagnetycznego"},"content":{"rendered":"<p><strong>Dysponent<\/strong>: Muzeum Narodowe w Krakowie &#8211; LANBOZ, AGH, ASP w Krakowie, UMK,<\/p>\n<p><strong>Kontakt:<\/strong>\u00a0<a href=\"mailto:jdelhoyo@mnk.pl\">dr Julio del Hoyo Mel\u00e9ndez\u00a0<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.umk.pl\/~erihs\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/koperta.gif\" alt=\"koperta\" width=\"14\" height=\"16\" \/><\/a>; <a href=\"mailto:lojewski@agh.edu.pl\">dr hab. Tomasz \u0141ojewski<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.umk.pl\/~erihs\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/koperta.gif\" alt=\"koperta\" width=\"14\" height=\"16\" \/><\/a>; <a href=\"mailto:mgoryl@asp.krakow.pl\">dr Maria Goryl<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.umk.pl\/~erihs\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/koperta.gif\" alt=\"koperta\" width=\"14\" height=\"16\" \/><\/a>; <a href=\"mailto:magiwani@gmail.com\">dr hab. Magdalena Iwanicka, prof. UMK\u00a0<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.umk.pl\/~erihs\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/koperta.gif\" alt=\"koperta\" width=\"14\" height=\"16\" \/><\/a><\/p>\n<ul>\n<li>\u015awiat\u0142o widzialne VIS<\/li>\n<li>Reflektografia UV. Fluorescencja wzbudzana UV<\/li>\n<li>Bliska podczerwie\u0144 IR<\/li>\n<li>\u015awiat\u0142o sodowe Na<\/li>\n<\/ul>\n<h2 style=\"text-align: justify;\">Opis metody (LANBOZ)<\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fotografie wykonywane z u\u017cyciem \u00a0r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 promieniowania elektromagnetycznego to podstawowe, nieniszcz\u0105ce techniki bada\u0144 stosowane dla obiekt\u00f3w zabytkowych a szczeg\u00f3lnie malarstwa. Zdj\u0119cia w \u015bwietle widzialnym <strong>(VIS)<\/strong> wykonuje si\u0119 z r\u00f3\u017cnym ukierunkowaniem \u017ar\u00f3de\u0142 \u015bwiat\u0142a (sko\u015bne, odbite, przechodz\u0105ce, rozproszone&#8230;) W zale\u017cno\u015bci od rodzaju obiektu pozwala to zobrazowa\u0107 budow\u0119 oraz stan zachowania. U\u017cywane s\u0105 standardowe \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a jak studyjne lampy b\u0142yskowe, czy lampy halogenowe.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zdj\u0119cia z udzia\u0142em promieniowania ultrafioletowego <strong>(UV)<\/strong> wykonuje si\u0119 w technice fotografii cyfrowej na dwa sposoby: Reflektografia UV gdzie rejestruje si\u0119 promieniowanie rozproszone i odbite a \u015bwiat\u0142o widzialne odcina si\u0119 przy u\u017cyciu filtra poch\u0142aniaj\u0105cego VIS a tak\u017ce Fluorescencj\u0119 wzbudzon\u0105 UV gdzie w zakresie \u015bwiat\u0142a widzialnego rejestruje si\u0119 \u015bwiecenie niekt\u00f3rych partii obiektu wzbudzone dzia\u0142aniem promieniowania UV. \u0179r\u00f3d\u0142o stanowi\u0105 \u015bwietl\u00f3wki UV 40W, GE F40 Black Light Blue EX, (368nm). Fotografie w ultrafiolecie stosuje si\u0119 najcz\u0119\u015bciej w odniesieniu do malarstwa i g\u0142\u00f3wnie s\u0142u\u017c\u0105 ocenie stanu zachowania obiektu, obrazuj\u0105c r\u00f3\u017cnego rodzaju nawarstwienia na jego powierzchni. W przypadku niekt\u00f3rych obiekt\u00f3w zdj\u0119cia UV mog\u0105 tak\u017ce dostarcza\u0107 informacji o ich budowie. Mo\u017cliwa jest bowiem wst\u0119pna identyfikacja niekt\u00f3rych materia\u0142\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna rozr\u00f3\u017cnia\u0107 po charakterystycznym kolorze fluorescencji.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fotografia w bliskiej podczerwieni <strong>(IR)<\/strong> wykonywana jest w technice cyfrowej w zakresie promieniowania od 780 &#8211; 1000\u00b5m przy zastosowaniu o\u015bwietlenia halogenowego i filtr\u00f3w odcinaj\u0105cych \u015bwiat\u0142o widzialne. Technika ta ma szerokie zastosowanie w badaniach malarstwa sztalugowego i dzi\u0119ki zdolno\u015bci przenikania promieniowania IR (np. przez niekt\u00f3re warstwy malarskie) mo\u017ce dostarcza\u0107 informacji zar\u00f3wno o budowie obrazu jak i jego stanie zachowania.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fotografia w \u015bwietle sodowym <strong>(Na) <\/strong>wykonuje si\u0119 w technice cyfrowej (zdj\u0119cie czarnobia\u0142e) przy u\u017cyciu lamp sodowych, kt\u00f3re emituj\u0105 charakterystyczne pomara\u0144czowe \u015bwiat\u0142o o jednej d\u0142ugo\u015bci fali (589,3nm). Powoduje to zwi\u0119kszenie kontrastu co pozwala w niekt\u00f3rych przypadkach uczytelni\u0107 szczeg\u00f3\u0142y obrazu ukryte pod zmienionym kolorystycznie, czy za\u015blep\u0142ym werniksem.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\">Zastosowanie<\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">W dziedzinie badania obiekt\u00f3w zabytkowych zakres zastosowa\u0144 tej metody obejmuje niemal wszystkie ruchome i nieruchome dzie\u0142a sztuki:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>Malowid\u0142a na p\u0142\u00f3tnie, drewnie i innych pod\u0142o\u017cach,<\/li>\n<li>Rze\u017aby drewniane a tak\u017ce wykonane z innych materia\u0142\u00f3w<\/li>\n<li>Obiekty archeologiczne oraz rzemios\u0142a artystycznego<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fotografi\u0119 cyfrow\u0105 z u\u017cyciem r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 promieniowania wykorzystuje si\u0119 przede wszystkim do:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>okre\u015blenia budowy obiektu np. do oceny zastosowanej przez technologii i techniki wykonania. (np. fotografia IR pozwala zobrazowa\u0107 rysunek ukryty pod warstw\u0105 malarsk\u0105)<\/li>\n<li>oceny stanu zachowania obiektu.<\/li>\n<li>(ujawniania przemalowa\u0144 i innych wt\u00f3rnych ingerencji ( w tym tak\u017ce dzia\u0142a\u0144 konserwatorskich)<\/li>\n<li>uczytelnienia s\u0142abo widocznych detali (np. sygnatur)<\/li>\n<li>wst\u0119pnego okre\u015blenia materia\u0142\u00f3w wchodz\u0105cych w sk\u0142ad badanego obiektu (r\u00f3\u017cne \u015bwiecenie niekt\u00f3rych pigment\u00f3w, czy spoiw a tak\u017ce \u017cywic syntetycznych pod wp\u0142ywem UV pozwala na ich wst\u0119pn\u0105 identyfikacj\u0119)<\/li>\n<\/ul>\n<h2 style=\"text-align: justify;\">Instrument<\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">1. Fotografia w \u015bwietle widzialnym (VIS), sodowym (Na) oraz fluorescencji wzbudzanej UV<br \/>\nZdj\u0119cia wykonuje si\u0119 aparatem CANON EOS 5D Mark III z zestawem obiektyw\u00f3w: CANON MACRO LENS EF 100mm, 1:2.8. USM, CANON TS \u2013 E, 45mm F 2,8., CANON EF 50mm f 1.2L USM, CANON MP \u2013 E 65 mm F 2.8 1-5x, CANON EF 24-70mm \u00a01:2.8 L USM<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2. Fotografia w bliskiej podczerwieni (IR) oraz reflektografia UV<br \/>\nZdj\u0119cia wykonuje si\u0119 aparatem Fuji IS Pro z obiektywem Coastal Optics UV, VIS, IR 60mm APO MACRO i zestawem filtr\u00f3w BW IR 830nm<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zestaw statyw\u00f3w i g\u0142owic MANFROTTO<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Podwieszany system o\u015bwietlenia studyjnego sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z nast\u0119puj\u0105cych \u017ar\u00f3de\u0142 \u015bwiat\u0142a: Lampy studyjne b\u0142yskowe ELFO Micro Pro, \u015awietl\u00f3wki UV 40W, GE F40 Black Light Blue EX, (368nm), \u015awietl\u00f3wki Day Light, lampy halogenowe \u017carowe, lampy sodowe RANDA OR 18-80-CR<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\">Warunki badania<\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Obrazy w wi\u0119kszo\u015bci badane s\u0105 w p\u0142aszczy\u017anie pionowej. Umieszczane s\u0105 na ruchomej sztaludze, kt\u00f3rej przesuw umo\u017cliwia wykonanie sekwencji zdj\u0119\u0107 w tych samych ustawieniach (np. pojedynczych kadr\u00f3w sk\u0142adanych potem w panoram\u0119 o wysokiej rozdzielczo\u015bci). W przypadku innych rodzaj\u00f3w obiekt\u00f3w jak rze\u017aba czy rzemios\u0142o artystyczne mo\u017cliwe jest wykonywanie fotografii w innych po\u0142o\u017ceniach. Sprz\u0119t fotograficzny i \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a s\u0105 mobilne co stwarza mo\u017cliwo\u015b\u0107 transportu sprz\u0119tu i\u00a0 wykonanie fotografii in situ. Konieczne jest zapewnienie pomieszczenia z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zaciemnienia.<\/p>\n<div id=\"attachment_126\" style=\"width: 308px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-126\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-126 size-full\" src=\"https:\/\/fizyka.umk.pl\/~erihs\/nowaStrona\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/fotografia1.png\" alt=\"fotografia1\" width=\"298\" height=\"254\" \/><p id=\"caption-attachment-126\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 1. Widok og\u00f3lny studia do fotografii z zastosowaniem r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 promieniowania elektromagnetycznego<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_127\" style=\"width: 212px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-127\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-127 size-medium\" src=\"http:\/\/www.fizyka.umk.pl\/~erihs\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/fotografia2-202x300.png\" width=\"202\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/fotografia2-202x300.png 202w, https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/fotografia2.png 264w\" sizes=\"(max-width: 202px) 100vw, 202px\" \/><p id=\"caption-attachment-127\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 2. Widok og\u00f3lny studia do fotografii z zastosowaniem r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 promieniowania elektromagnetycznego<\/p><\/div>\n<h2 style=\"text-align: justify;\">Format wynik\u00f3w<\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wyniki dostarczane s\u0105 w postaci cyfrowych fotografii w formacie RAW, TIF i JPG. W przypadku konieczno\u015bci wykonania wi\u0119kszej ilo\u015bci kadr\u00f3w dostarczane s\u0105 zar\u00f3wno pojedyncze uj\u0119cia jak i z\u0142o\u017cona panorama wysokiej rozdzielczo\u015bci.<\/p>\n<div id=\"attachment_128\" style=\"width: 977px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-128\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-128 size-full\" src=\"https:\/\/fizyka.umk.pl\/~erihs\/nowaStrona\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/fotografia3.png\" alt=\"fotografia3\" width=\"967\" height=\"310\" srcset=\"https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/fotografia3.png 967w, https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/fotografia3-300x96.png 300w, https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/fotografia3-768x246.png 768w\" sizes=\"(max-width: 967px) 100vw, 967px\" \/><p id=\"caption-attachment-128\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 3. Fotografia obrazu w czterech technikach: VIS, UV, IR, Na<\/p><\/div>\n<h2 style=\"text-align: justify;\">Przyk\u0142adowe wyniki (bibliografia)<\/h2>\n<ol>\n<li style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/www.researchgate.net\/publication\/280736059_Practical_notes_on_ultraviolet_technical_photography_for_art_examination\/figures\">https:\/\/www.researchgate.net\/publication\/280736059_Practical_notes_on_ultraviolet_technical_photography_for_art_examination\/figures<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">\u201eTechnika i technologia malarska maksymiliana Gierymskiego\u201d E.Zygier, A.Klisi\u0144ska-Kopacz, P.Fr\u0105czek w \u201eMaksymilian Gierymski. Dzie\u0142a inspiracje recepcja\u201d \u2013 katalog wystawy, Praca zbiorowa, ISBN 978-83-7581-150-6, strony 257-303.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dysponent: Muzeum Narodowe w Krakowie &#8211; LANBOZ, AGH, ASP w Krakowie, UMK, Kontakt:\u00a0dr Julio del Hoyo Mel\u00e9ndez\u00a0; dr hab. Tomasz \u0141ojewski; dr Maria Goryl; dr hab. Magdalena Iwanicka, prof. UMK\u00a0 \u015awiat\u0142o widzialne VIS Reflektografia UV. Fluorescencja wzbudzana UV Bliska podczerwie\u0144 &hellip; <a href=\"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/fotografia-z-zastosowaniem-roznych-zrodel-promieniowania-elektromagnetycznego\/\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/125"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=125"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/125\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3317,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/125\/revisions\/3317"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}