{"id":2311,"date":"2023-12-01T17:35:00","date_gmt":"2023-12-01T17:35:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.e-rihs.pl\/?page_id=2311"},"modified":"2023-12-01T17:35:00","modified_gmt":"2023-12-01T17:35:00","slug":"8my-nabor-metal-bursztyn-i-szklo-z-epoki-zelaza","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/8my-nabor-metal-bursztyn-i-szklo-z-epoki-zelaza\/","title":{"rendered":"8my nab\u00f3r &#8211; metal, bursztyn i szk\u0142o z epoki \u017celaza"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><strong>Metal, bursztyn i szk\u0142o w epoce br\u0105zu\u2013wczesnej epoce \u017celaza. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 wskazania szlak\u00f3w dalekosi\u0119\u017cnej wymiany handlowej na przyk\u0142adzie znalezisk z po\u0142udniowej Polski<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Celem projektu jest wskazanie szlak\u00f3w dalekosi\u0119\u017cnej wymiany handlowej w p\u00f3\u017anej epoce br\u0105zu i wczesnej epoce \u017celaza w Europie. \u015arodkiem do osi\u0105gni\u0119cia celu jest przebadanie fizykochemicznie materia\u0142\u00f3w odkrytych w po\u0142udniowej Polsce. Przeanalizowane zostan\u0105 wyroby tworz\u0105ce okaza\u0142e, nie maj\u0105ce odpowiednika w \u015brodkowej Europy, naszyjniki z\u0142o\u017cone z ponad 350 paciork\u00f3w szklanych, bursztynowych i br\u0105zowych (Krak\u00f3w-Bie\u017can\u00f3w; Targowisko); koli\u0119 z Targowiska uzupe\u0142nia z\u0142ota spirala oraz bursztynowy rozdzielacz. Gdzie wykonano tworz\u0105ce je elementy i sk\u0105d pochodzi\u0142y materia\u0142y potrzebne do ich produkcji? Na te pytania postaramy si\u0119 odpowiedzie\u0107 po przeprowadzeniu analiz laboratoryjnych. Jedyne co dzi\u015b wiemy, to to, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 paciork\u00f3w szklanych wytopiono na obszarach europejskich, zapewne w Italii. Jest jednak prawdopodobne, \u017ce du\u017cy paciorek z Krakowa ma pochodzenie mezopotamskie lub egipskie<\/p>\n<div id=\"attachment_2312\" style=\"width: 594px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2312\" class=\"size-large wp-image-2312\" src=\"http:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/6a-kolia-681x1024.jpg\" alt=\"Krak\u00f3w-Bie\u017can\u00f3w. Kolia z\u0142o\u017cona z paciork\u00f3w szklanych, bursztynowych i br\u0105zowych. Fot. R. S\u0142abo\u0144ski\" width=\"584\" height=\"878\" srcset=\"https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/6a-kolia-681x1024.jpg 681w, https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/6a-kolia-200x300.jpg 200w, https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/6a-kolia-768x1154.jpg 768w, https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/6a-kolia-1022x1536.jpg 1022w, https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/6a-kolia.jpg 1156w\" sizes=\"auto, (max-width: 584px) 100vw, 584px\" \/><p id=\"caption-attachment-2312\" class=\"wp-caption-text\">Krak\u00f3w-Bie\u017can\u00f3w. Kolia z\u0142o\u017cona z paciork\u00f3w szklanych, bursztynowych i br\u0105zowych. Fot. R. S\u0142abo\u0144ski<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_2313\" style=\"width: 594px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2313\" class=\"size-large wp-image-2313\" src=\"https:\/\/fizyka.umk.pl\/~erihs\/nowaStrona\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/6b-kolia-z-targowiska-780x1024.jpg\" alt=\"Targowisko. Kolia z\u0142o\u017cona z bursztynowego rozdzielacza (1), paciork\u00f3w szklanych (2), oraz skr\u0119tu ze z\u0142otego drutu (3). Fot. T. Purowski\" width=\"584\" height=\"767\" srcset=\"https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/6b-kolia-z-targowiska-780x1024.jpg 780w, https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/6b-kolia-z-targowiska-229x300.jpg 229w, https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/6b-kolia-z-targowiska-768x1008.jpg 768w, https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/6b-kolia-z-targowiska-1170x1536.jpg 1170w, https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/6b-kolia-z-targowiska.jpg 1386w\" sizes=\"auto, (max-width: 584px) 100vw, 584px\" \/><p id=\"caption-attachment-2313\" class=\"wp-caption-text\">Targowisko. Kolia z\u0142o\u017cona z bursztynowego rozdzielacza (1), paciork\u00f3w szklanych (2), oraz skr\u0119tu ze z\u0142otego drutu (3). Fot. T. Purowski<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ciekawym przyk\u0142adem r\u00f3\u017cnorodnych oddzia\u0142ywa\u0144 kulturowych jest zbi\u00f3r zabytk\u00f3w z Sokolnik. Analiza formalna wskazuje, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 paciork\u00f3w mog\u0142a zosta\u0107 wykonana w zachodniej, a cz\u0119\u015b\u0107 we wschodniej Europie. W zbiorze tym szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwracaj\u0105 egzemplarze cylindryczne, nie maj\u0105ce analogii na ziemiach polskich. Podobne okazy spotykane s\u0105 na W\u0119grzech i S\u0142owacji. Zbadanie sk\u0142adu chemicznego szk\u0142a omawianych przedmiot\u00f3w dostarczy nam niepodwa\u017calnych danych na temat miejsca jego wytopu (Egipt? Bliski Wsch\u00f3d? Europa?), regionu wykonania z niego bi\u017cuterii oraz kierunk\u00f3w nap\u0142ywu na obszary obecnej Polski.<\/p>\n<div id=\"attachment_2314\" style=\"width: 594px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2314\" class=\"size-large wp-image-2314\" src=\"http:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/6c-paciorki-z-Sokolnik-1024x458.jpg\" alt=\"Sokolniki. Paciorki szklane. Fot. T. Purowski\" width=\"584\" height=\"261\" srcset=\"https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/6c-paciorki-z-Sokolnik-1024x458.jpg 1024w, https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/6c-paciorki-z-Sokolnik-300x134.jpg 300w, https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/6c-paciorki-z-Sokolnik-768x344.jpg 768w, https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/6c-paciorki-z-Sokolnik.jpg 1195w\" sizes=\"auto, (max-width: 584px) 100vw, 584px\" \/><p id=\"caption-attachment-2314\" class=\"wp-caption-text\">Sokolniki. Paciorki szklane. Fot. T. Purowski<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Metal, bursztyn i szk\u0142o w epoce br\u0105zu\u2013wczesnej epoce \u017celaza. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 wskazania szlak\u00f3w dalekosi\u0119\u017cnej wymiany handlowej na przyk\u0142adzie znalezisk z po\u0142udniowej Polski Celem projektu jest wskazanie szlak\u00f3w dalekosi\u0119\u017cnej wymiany handlowej w p\u00f3\u017anej epoce br\u0105zu i wczesnej epoce \u017celaza w Europie. \u015arodkiem &hellip; <a href=\"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/8my-nabor-metal-bursztyn-i-szklo-z-epoki-zelaza\/\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2311","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2311","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2311"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2311\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2311"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}