{"id":2534,"date":"2024-11-30T20:16:13","date_gmt":"2024-11-30T20:16:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.e-rihs.pl\/?page_id=2534"},"modified":"2024-11-30T20:16:13","modified_gmt":"2024-11-30T20:16:13","slug":"9ty-nabor-dystrybucja-radiolarytu","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/9ty-nabor-dystrybucja-radiolarytu\/","title":{"rendered":"9ty nab\u00f3r: dystrybucja radiolarytu"},"content":{"rendered":"

Z bada\u0144 nad dystrybucj\u0105 radiolarytu w paleolicie ziem polskich. Studium przypadk\u00f3w<\/strong><\/h2>\n

Radiolaryt to ska\u0142a krzemionkowa powsta\u0142a ze szkielet\u00f3w radiolarii w \u015brodowisku g\u0142ebokomorskim, a u\u017cytkowana przez spo\u0142eczno\u015bci epoki kamienia na r\u00f3\u017cnych obszarach, zar\u00f3wno w Europie, jak I poza ni\u0105. Z\u0142o\u017ca tego surowca na terenie Europy\u00a0 wyst\u0119puj\u0105 w obr\u0119bie wi\u0119kszych \u0142a\u0144cuch\u00f3w g\u00f3rskich. Radiolaryt by\u0142 podstawowym surowcem do produkcji narz\u0119dzi na niekt\u00f3rych obszarach \u2013 W\u0119gier, S\u0142owacji, cz\u0119\u015bciowo w Austrii. Na terenie Polski znajduj\u0105 si\u0119 dobrej jako\u015bci z\u0142o\u017ca tak\u017ce innych ska\u0142 krzemionkowych, przede wszystkim krzemieni, ale radiolaryt r\u00f3wnie\u017c by\u0142 u\u017cytkowany, cz\u0119sto w postaci gotowych importowanych wytwor\u00f3w. Jego wychodnie zlokalizowane s\u0105 w po\u0142udniowej, g\u00f3rskiej cz\u0119\u015bci. Znajduje si\u0119 tam Pas Ska\u0142kowy, kt\u00f3ry ci\u0105gnie si\u0119 \u0142ukiem Karpat od Zachodniej S\u0142owacji po Rumuni\u0119. Kopalnie\u00a0 radiolarytu znane s\u0105 zar\u00f3wno z teren\u00f3w Zachodniej S\u0142owacji, W\u0119gier, a tak\u017ce wschodniej Austrii (radiolaryt alpejski). Na terenie Polski nie rozpoznano dotychczas punkt\u00f3w bezpo\u015bredniej ich eksploatacji, ale znane s\u0105 bogate pracownie przetwarzaj\u0105ce ten surowiec w miejscu ich wyst\u0119powania. Surowiec ten jest jednak makroskopowo niemal nie\u00a0 zr\u00f3\u017cnicowany niezale\u017cnie od miejsca z\u0142o\u017ca pierwotnego, dlatego ustalenie proweniencji importowanych zabytk\u00f3w nastr\u0119cza szereg trudno\u015bci. Badania nad dywersyfikacj\u0105 radiolarytu pochodz\u0105cego z poszczeg\u00f3lnych wychodni by\u0142y podejmowane na terenie Austrii, W\u0119gier, S\u0142owacji a tak\u017ce Polski. Niekt\u00f3re z nich przynios\u0142y pozytywne rezultaty. Celem projektu jest wi\u0119c kontynuacja bada\u0144 nad tym zagadnieniem I pr\u00f3ba uzyskania bardziej jednoznacznych wynik\u00f3w w kwestii proweniencji wybranych dystrybuowanych zabytk\u00f3w z radiolarytu, spotykanych na stanowiskach archeologicznych oddalonych nawet o kilkaset kilometr\u00f3w od ich \u017ar\u00f3de\u0142. Drugim I g\u0142\u00f3wnym celem jest pr\u00f3ba wypracowania metody pozwalaj\u0105cej na dywersyfikacj\u0119 samych z\u0142\u00f3\u017c radiolarytu, \u017ceby mo\u017cliwym by\u0142o stworzenie bazy danych dla znanych wychodni I umo\u017cliwienie \u0142atwiejszego ich zestawiania z potencjalnymi zabytkami wykonanymi z radiolarytu. Mia\u0142oby to stanowi\u0107 podstaw\u0119 wi\u0119kszego projektu badawczego.<\/p>\n

\"Przyk\u0142adowa

Przyk\u0142adowa pr\u00f3bka radiolarytu, Tatry Zachodnie (fot. K. Kerneder-Guba\u0142a).<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z bada\u0144 nad dystrybucj\u0105 radiolarytu w paleolicie ziem polskich. Studium przypadk\u00f3w Radiolaryt to ska\u0142a krzemionkowa powsta\u0142a ze szkielet\u00f3w radiolarii w \u015brodowisku g\u0142ebokomorskim, a u\u017cytkowana przez spo\u0142eczno\u015bci epoki kamienia na r\u00f3\u017cnych obszarach, zar\u00f3wno w Europie, jak I poza ni\u0105. Z\u0142o\u017ca tego … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2534","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2534","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2534"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2534\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2534"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}