{"id":2543,"date":"2024-11-30T20:26:17","date_gmt":"2024-11-30T20:26:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.e-rihs.pl\/?page_id=2543"},"modified":"2024-11-30T20:26:17","modified_gmt":"2024-11-30T20:26:17","slug":"9ty-nabor-toporek-z-santoka","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/9ty-nabor-toporek-z-santoka\/","title":{"rendered":"9ty nab\u00f3r: toporek z Santoka"},"content":{"rendered":"<h2 style=\"text-align: center;\"><strong>Niello w zabytkach wczesno\u015bredniowiecznych (studium przypadku) \u2013 toporek miniaturowy z Santoka<\/strong><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Projekt ma na celu przeprowadzenie analiz laboratoryjnych miniaturowego toporka wykonanego z br\u0105zu, kt\u00f3re pozwol\u0105 na identyfikacj\u0119 substancji zarejestrowanej na jego powierzchni, wst\u0119pnie okre\u015blonej jako niello, oraz regularnych linii mog\u0105cych \u015bwiadczy\u0107 o tauszowaniu powierzchni przedmiotu (ryc. 1, 2). Technologia <em>niello<\/em> jest wykorzystywana do zdobienia przedmiot\u00f3w metalowych, natomiast jak dot\u0105d nie stwierdzono stosowania jej przy wyka\u0144czaniu powierzchni takich wyrob\u00f3w jak toporki z br\u0105zu. Unikatowy jest zatem sam fakt jej wykorzystania, kt\u00f3ry mo\u017ce stanowi\u0107 wskaz\u00f3wk\u0119 co do pochodzenia obiektu. Niello z powodzeniem wykorzystywano bowiem w zdobnictwie przedmiot\u00f3w staroruskich \u2013 m.in. enkolpion\u00f3w i ko\u0142t\u00f3w. Artefakt znaleziono podczas bada\u0144 archeologicznych prowadzonych na grodzisku wczesno\u015bredniowiecznym w Santoku (gm. loco, stan.1), w strefie dawnego podgrodzia, w nawarstwieniach kulturowych datowanych og\u00f3lnie na XI i XII wiek. Bardzo dobry stan zachowania zabytku umo\u017cliwi\u0142 wykonanie wst\u0119pnych bada\u0144 archeometrycznych: rentgenograficznego i obserwacje mikroskopowe z wykorzystaniem mikroskopu skaningowego. W ich wyniku na powierzchni ostrza stwierdzono obecno\u015b\u0107 zag\u0142\u0119bienia wype\u0142nionego czarn\u0105 substancj\u0105 wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 si\u0119 podwy\u017cszonym poziomem siarki oraz o\u0142owiu, co mo\u017ce by\u0107 \u015bladem wykorzystania pasty niello do ozdabiania powierzchni przedmiotu. Zidentyfikowano r\u00f3wnie\u017c regularne linie mog\u0105ce \u015bwiadczy\u0107 o tauszowaniu powierzchni zabytku np. w celu wprowadzenia inkrustacji.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wyniki analiz b\u0119d\u0105 kluczowe dla potwierdzenia lub wyeliminowania zastosowania substancji w typie niello w procesie wyka\u0144czania powierzchni toporka. By\u0142by to pierwszy przyk\u0142ad zastosowania tej metody ozdabiania powierzchni w\u015br\u00f3d tego typu przedmiot\u00f3w.<\/p>\n<div id=\"attachment_2544\" style=\"width: 920px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2544\" class=\"size-full wp-image-2544\" src=\"https:\/\/fizyka.umk.pl\/~erihs\/nowaStrona\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/10_toporek.jpg\" alt=\"Toporek miniaturowy. Foto. M. J\u00f3rdeczka\" width=\"910\" height=\"762\" srcset=\"https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/10_toporek.jpg 910w, https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/10_toporek-300x251.jpg 300w, https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/10_toporek-768x643.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 910px) 100vw, 910px\" \/><p id=\"caption-attachment-2544\" class=\"wp-caption-text\">Toporek miniaturowy. Foto. M. J\u00f3rdeczka<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Niello w zabytkach wczesno\u015bredniowiecznych (studium przypadku) \u2013 toporek miniaturowy z Santoka Projekt ma na celu przeprowadzenie analiz laboratoryjnych miniaturowego toporka wykonanego z br\u0105zu, kt\u00f3re pozwol\u0105 na identyfikacj\u0119 substancji zarejestrowanej na jego powierzchni, wst\u0119pnie okre\u015blonej jako niello, oraz regularnych linii mog\u0105cych &hellip; <a href=\"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/9ty-nabor-toporek-z-santoka\/\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2543","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2543","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2543"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2543\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2543"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}