{"id":2577,"date":"2025-01-19T15:48:22","date_gmt":"2025-01-19T15:48:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.e-rihs.pl\/?page_id=2577"},"modified":"2026-02-21T12:10:42","modified_gmt":"2026-02-21T12:10:42","slug":"skanowanie-laserowe-terenu-z-bezzalogowego-statku-powietrznego","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/skanowanie-laserowe-terenu-z-bezzalogowego-statku-powietrznego\/","title":{"rendered":"Skanowanie laserowe terenu z bezza\u0142ogowego statku powietrznego"},"content":{"rendered":"<p><strong>Dysponent:<\/strong> Politechnika Warszawska, Wydzia\u0142 Geodezji i Kartografii; PCSS-IChB PAN<\/p>\n<p><strong>Kontakt: <\/strong><a href=\"mailto:Magdalena.Pilarska@pw.edu.pl\">dr in\u017c. Magdalena Pilarska-Mazurek <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fizyka.umk.pl\/~erihs\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/koperta.gif\" alt=\"koperta\" width=\"14\" height=\"16\" \/><\/a> <a href=\"mailto:jwalczak@man.poznan.pl\">mgr Jacek Walczak\u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fizyka.umk.pl\/~erihs\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/koperta.gif\" alt=\"koperta\" width=\"14\" height=\"16\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Opis Metody<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Skanowanie laserowe z BSP (Bezza\u0142ogowego Statku Powietrznego, ang. ULS \u2013 Unmaned aerial vehicle Laser Scanning) to metoda teledetekcyjna, s\u0142u\u017c\u0105ca do rejestrowania topografii obiekt\u00f3w o niewielkim i \u015brednim zasi\u0119gu terenowym, zwykle do ok. 36 ha (600 x 600 m). Metoda ta nale\u017cy to technik aktywnych, tj. sensor LiDAR zamontowany na pok\u0142adzie BSP wysy\u0142a w pod r\u00f3\u017cnymi k\u0105tami impulsy laserowe. Na og\u00f3\u0142 jest to laser dzia\u0142aj\u0105cy w bliskiej podczerwieni (o d\u0142ugo\u015b\u0107 fali 905 nm), a liczba generowanych na sekund\u0119 impuls\u00f3w zawiera si\u0119 w przedziale od 100 do 300 tysi\u0119cy. Wi\u0105zka lasera odbija si\u0119 od element\u00f3w pokrycia terenu lub gruntu, a urz\u0105dzenie rejestruje czas jej powrotu \u2013 dzi\u0119ki temu mo\u017cliwe jest wyznaczanie odleg\u0142o\u015bci pomi\u0119dzy BSP a obiektem, od kt\u00f3rego nast\u0105pi\u0142o odbicie. Jednocze\u015bnie na pok\u0142adzie BSP umieszczony jest dok\u0142adny odbiornik GNSS wraz z sensorem inercjalnym pozwalaj\u0105cym na okre\u015blenie po\u0142o\u017cenia BSP w chwili wys\u0142ania impulsu laserowego. Unikaln\u0105 cech\u0105, stanowi\u0105c\u0105 jego przewag\u0119 nad zdj\u0119ciami wykonywanymi z powietrza czy scenami satelitarnymi jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 penetracji ro\u015blinno\u015bci i rejestracji wielu odbi\u0107. Wi\u0105zka lasera maj\u0105ca kszta\u0142t sto\u017cka mierz\u0105cego w przekroju (w zale\u017cno\u015bci od odleg\u0142o\u015bci od BSP) od kilku do kilkunastu cm szeroko\u015bci. W przypadku trafienia w ro\u015blinno\u015b\u0107 wi\u0105zka cz\u0119\u015bciowo si\u0119 odbija (od li\u015bci, ga\u0142\u0119zi), a cz\u0119\u015bciowo przechodzi ni\u017cej. W ten spos\u00f3b dla jednego wys\u0142anego impulsu lasera mo\u017cliwa jest rejestracja kilku odbi\u0107 (w przypadku skanowania z BSP: na og\u00f3\u0142 do 2-3 odbi\u0107), z kt\u00f3rych pierwsze odbicie pochodzi od g\u00f3rnych partii szaty ro\u015blinnej, a kolejne od ni\u017cej po\u0142o\u017conych obiekt\u00f3w np. gruntu. Poszczeg\u00f3lne odbicia przetwarzane s\u0105 do postaci punkt\u00f3w 3D, kt\u00f3re tworz\u0105 tzw. chmur\u0119 punkt\u00f3w b\u0119d\u0105c\u0105 podstawowym rodzajem danych rejestrowanych z wykorzystaniem techniki skanowania laserowego. Dane takie mo\u017cna podda\u0107 dalszemu przetwarzaniu np. filtracji czy klasyfikacji maj\u0105cej na celu wyodr\u0119bnienie punkt\u00f3w reprezentuj\u0105cych poszczeg\u00f3lne obiekty (grunt, zabudowania, ro\u015blinno\u015b\u0107), co ma g\u0142\u00f3wnie zastosowanie w przypadku dokumentacji stanowisk archeologicznych po\u0142o\u017conych w terenach zalesionych. Ponadto, chmur\u0119 punkt\u00f3w mo\u017cna pokolorowa\u0107 z wykorzystaniem wykonanych synchronicznie zdj\u0119\u0107 (r\u00f3wnie\u017c z BSP), na og\u00f3\u0142 w barwach rzeczywistych (RGB), rzadziej z wykorzystaniem podczerwieni czy zobrazowa\u0144 termalnych, co jest stosowane w przypadku tworzenia dokumentacji 3D dla obiekt\u00f3w dziedzictwa kulturowego, kt\u00f3re trudno jest w ca\u0142o\u015bci udokumentowa\u0107 z poziomu terenu.<\/p>\n<p><strong>Zastosowanie<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Skanowanie laserowe z BSP mo\u017cna wykonywa\u0107 zar\u00f3wno nad obszarami zalesionymi, odkrytymi, jak i budowlami. Technologia ta jest przede wszystkim wykorzystywana w archeologii do pozyskiwania danych dla obszar\u00f3w zalesionych, w przypadku gdy inne techniki pomiarowe s\u0105 trudne b\u0105d\u017a niemo\u017cliwe do zastosowania. Wykorzystuje si\u0119 j\u0105 r\u00f3wnie\u017c w przypadku, gdy dla konkretnego obiektu og\u00f3lnodost\u0119pne dane z lotniczego skanowania laserowego (na portalu geoportal.gov.pl) nie s\u0105 wystarczaj\u0105cej dobrej jako\u015bci. W przypadku wykorzystania skanowania laserowego mo\u017cemy uzyska\u0107 numeryczny model terenu przedstawiaj\u0105cy sam\u0105 topografi\u0119, bez ro\u015blinno\u015bci, czego nie mo\u017cna uzyska\u0107 analizuj\u0105c zdj\u0119cia lotnicze czy satelitarne. W przypadku nalot\u00f3w dla budowli naloty wykonuje si\u0119 nad obiektem, lub dla jego g\u00f3rnych partii \u2013 gdzie nie jest mo\u017cliwe pozyskanie danych z ziemi.<\/p>\n<p><strong>Instrument<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u0119d\u0105cy na wyposa\u017ceniu zespo\u0142u zestaw aparatury s\u0142u\u017c\u0105cy do skanowania laserowego sk\u0142ada si\u0119 z wielowirnikowca (BSP) DJI Matrice 300 RTK wyposa\u017conego w skaner miniVUX-3UAV firmy RIEGL wraz z systemem APX15 s\u0142u\u017c\u0105cym do wyznaczania trajektorii. Masa startowa zestawu nie przekracza 10 kg i jest on w pe\u0142ni przystosowany do wykonywania operacji (lot\u00f3w) poza zasi\u0119giem wzroku (BVLOS). W przypadku potrzeby wykonania r\u00f3wnie\u017c zdj\u0119\u0107 posiadamy kamery DJI Zenmuse P1 (45 MPx, pe\u0142na klatka), kamer\u0119 termaln\u0105 XT2 (mo\u017cliwo\u015b\u0107 odczytu warto\u015b\u0107 bezwzgl\u0119dnych temperatury w stopniach \u00a0Celsjusza) \u2013 przeznaczonych do lot\u00f3w na tej samej platformie (DJI Matrice 300). Do wykonywania zdj\u0119\u0107 wielospektralnych (w czterech kana\u0142ach: G,R,RE,NIR) przeznaczony jest osobny bezza\u0142ogowiec DJI Mavic 3E MS.<\/p>\n<p>Dane techniczne skanera Riegl miniVUX-3UAV:<\/p>\n<ul>\n<li>Wi\u0105zka laserowa: podczerwona (rozbie\u017cno\u015b\u0107 wi\u0105zki 1.6 x 0.5 mrad),<\/li>\n<li>Mechanizm skanowania: obracaj\u0105ce si\u0119 lustro (maksymalna pr\u0119dko\u015b\u0107 skanowania: 100 linii na sekund\u0119),<\/li>\n<li>Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 skanowania: 100\/200\/300 kHz<\/li>\n<li>Max liczba rejestracji odbi\u0107 jednej wi\u0105zki: 5<\/li>\n<li>Dok\u0142adno\u015b\u0107 pomiaru odleg\u0142o\u015b\u0107: 15 mm<\/li>\n<\/ul>\n<p>IMU Applanix APX-15 UAV (dok\u0142adno\u015b\u0107 okre\u015blenia Roll, Pitch: 0.025\u00b0, Heading: 0.08\u00b0; cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 pomiaru: 200 Hz)<\/p>\n<p>Dane techniczne kamery DJI Zenmuse P1:<\/p>\n<ul>\n<li>Matryca: 45 MPx, rozmiar piksela na matrycy: 4.4 \u03bcm<\/li>\n<li>Ogniskowa obiektywu: 35mm<\/li>\n<li>Minimalny interwa\u0142 mi\u0119dzy zdj\u0119ciami: 0.7 s<\/li>\n<li>Pr\u0119dko\u015b\u0107 migawki: mechaniczna: 1\/2000-1 s (przys\u0142ona nie wi\u0119ksza ni\u017c f\/5.6), elektroniczna: 1\/8000-1 s<\/li>\n<li>Przys\u0142ona: f\/2.8-f\/16<\/li>\n<li>Stabilizacja gimbalu: 3-osiowa<\/li>\n<li>GSD \u2013 1,26 cm @ 100 m AGL<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dane techniczne kamery DJI Mavic 3 Multispectral:<\/p>\n<ul>\n<li>Kamera RGB: matryca 4\/3 CMOS, efektywna liczba pikseli: 20 MPx<\/li>\n<li>Kamera wielospektralna: matryca CMOS 1\/2.8-cala, efektywne piksele: 5 MP<\/li>\n<li>Zakresy spektralne kamery wielospektralnej: Zielony\/Czerwony\/Czerwie\u0144 brzegowa \/Bliska podczerwie\u0144<\/li>\n<li>GSD &#8211; 4,6 cm A 100 m AGL kamera multispektralna, 2,7 cm @100 AGL kamera RGB<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Warunki badania<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Aby wykona\u0107 nalot BSP spe\u0142nione musz\u0105 by\u0107 odpowiednie warunki atmosferyczne, zgodnie ze specyfikacj\u0105 sprz\u0119tu (zar\u00f3wno BSP, jak i sensora zamontowanego na BSP). Warunki te dotycz\u0105 przede wszystkim wiatru (max odporno\u015b\u0107 na wiatr: 15m\/s), temperatury (np. naloty tylko przy temperaturze dodatniej) oraz opad\u00f3w deszczu\/\u015bniegu. Ponadto w przypadku danych ze skanowania laserowego dla obszar\u00f3w zalesionych naloty nale\u017cy wykonywa\u0107 w okresie bezlistnym, aby penetracja wi\u0105zki przez ro\u015blinno\u015b\u0107 by\u0142a jak najwi\u0119ksza i aby uzyska\u0107 jak najwi\u0119cej punkt\u00f3w na gruncie. Ze wzgl\u0119du na wykorzystanie sygna\u0142u GNSS do wyznaczania po\u0142o\u017cenia skanera w trakcie pomiaru nie jest mo\u017cliwe wykorzystanie tego instrumentu we wn\u0119trzach budynk\u00f3w.<\/p>\n<p><strong>Format wynik\u00f3w pomiar\u00f3w<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wynikiem skanowania laserowego s\u0105 chmury punkt\u00f3w, na podstawie kt\u00f3rych mo\u017cna wykonywa\u0107 modele 3D czy przekroje. Najcz\u0119\u015bciej chmura punkt\u00f3w podlega filtracji, w wyniku kt\u00f3rej wyr\u00f3\u017cniane s\u0105 punkty przedstawiaj\u0105ce grunt. Na ich podstawie generowany jest numeryczny model terenu wraz z pochodnymi modelami, np. modelem cieniowanym.<\/p>\n<div id=\"attachment_2579\" style=\"width: 594px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2579\" class=\"size-large wp-image-2579\" src=\"https:\/\/fizyka.umk.pl\/~erihs\/nowaStrona\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Skanowanie-wyniki-1024x991.jpg\" alt=\"Przyk\u0142adowy wynik skanowania z bezza\u0142ogowego statku powietrznego\" width=\"584\" height=\"565\" srcset=\"https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Skanowanie-wyniki-1024x991.jpg 1024w, https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Skanowanie-wyniki-300x290.jpg 300w, https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Skanowanie-wyniki-768x743.jpg 768w, https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Skanowanie-wyniki.jpg 1383w\" sizes=\"auto, (max-width: 584px) 100vw, 584px\" \/><p id=\"caption-attachment-2579\" class=\"wp-caption-text\">Przyk\u0142adowy wynik skanowania z bezza\u0142ogowego statku powietrznego<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Przyk\u0142adowe wyniki (bibliografia)<\/strong><\/p>\n<p>Cappellazzo, M., Baldo, M., Sammartano, G., &amp; Span\u00f2, A. (2023). Integrated Airborne Lidar-Uav Methods for Archaeological Mapping in Vegetation-Covered Areas.\u00a0<em>The International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences<\/em>,\u00a0<em>48<\/em>, 357-364.<\/p>\n<p>Masini, N., Abate, N., Gizzi, F. T., Vitale, V., Minervino Amodio, A., Sileo, M., &#8230; &amp; Cavalcante, F. (2022). UAV LiDAR based approach for the detection and interpretation of archaeological micro topography under canopy\u2014The rediscovery of Perticara (Basilicata, Italy).\u00a0<em>Remote Sensing<\/em>,\u00a0<em>14<\/em>(23), 6074.<\/p>\n<p>Storch, M., Jarmer, T., Adam, M., &amp; de Lange, N. (2021). Systematic approach for remote sensing of historical conflict landscapes with UAV-based laserscanning. <em>Sensors<\/em>, 22(1), 217.<\/p>\n<p>Poirier, N., Baleux, F., &amp; Calastrenc, C. (2020). The mapping of forested archaeological sites using UAV LiDaR. A feedback from a south-west France experiment in settlement &amp; landscape archaeology. Arch\u00e9ologies num\u00e9riques, 4(2).<\/p>\n<p>Zap\u0142ata, R., Baku\u0142a, K., Stere\u0144czak, K., Kurczy\u0144ski, Z., Kraszewski, B., &amp; Ostrowski, W. (2018). Zalecenia odno\u015bnie do pozyskiwania, przetwarzania, analizy i wykorzystania danych LiDAR w celu rozpoznania zasob\u00f3w dziedzictwa archeologicznego w ramach programu AZP\u2013mi\u0119dzy teori\u0105 a praktyk\u0105. <em>Kurier Konserwatorski<\/em>, (15).<\/p>\n<p>Ostrowski, W., &amp; Hanus, K. (2016). Budget UAV systems for the prospection of small-and medium-scale archaeological sites. The International Archives of the Photogrammetry, <em>Remote Sensing and Spatial Information Sciences<\/em>, 41, 971-977.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dysponent: Politechnika Warszawska, Wydzia\u0142 Geodezji i Kartografii; PCSS-IChB PAN Kontakt: dr in\u017c. Magdalena Pilarska-Mazurek mgr Jacek Walczak\u00a0 Opis Metody Skanowanie laserowe z BSP (Bezza\u0142ogowego Statku Powietrznego, ang. ULS \u2013 Unmaned aerial vehicle Laser Scanning) to metoda teledetekcyjna, s\u0142u\u017c\u0105ca do rejestrowania &hellip; <a href=\"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/skanowanie-laserowe-terenu-z-bezzalogowego-statku-powietrznego\/\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2577","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2577","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2577"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2577\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3369,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2577\/revisions\/3369"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}