{"id":2837,"date":"2025-08-04T17:56:29","date_gmt":"2025-08-04T17:56:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.e-rihs.pl\/?page_id=2837"},"modified":"2026-02-21T12:13:41","modified_gmt":"2026-02-21T12:13:41","slug":"chromatografia-wykluczania-zelowa-sec","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/chromatografia-wykluczania-zelowa-sec\/","title":{"rendered":"Chromatografia wykluczania (\u017celowa, SEC)"},"content":{"rendered":"<p><strong>Dysponent<\/strong>: UniwersytetJagiello\u0144ski<\/p>\n<p><strong>Kontakt:<\/strong>\u00a0<a href=\"mailto:krzysztof.kruczala@uj.edu.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">prof. dr hab.\u00a0Krzysztof Krucza\u0142a<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fizyka.umk.pl\/~erihs\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/koperta.gif\" alt=\"koperta\" width=\"14\" height=\"16\" \/><\/a><\/p>\n<h2>Opis metody<\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Analiza polimer\u00f3w syntetycznych i naturalnych, w szczeg\u00f3lno\u015bci celulozy (papieru) i\u00a0jedwabiu; mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyznaczania rozk\u0142ad\u00f3w mas cz\u0105steczkowych pr\u00f3bek, b\u0119d\u0105cych miar\u0105 ich stopnia zdegradowania. Mo\u017cliwe jest oznaczanie mas cz\u0105steczkowych w oparciu o\u00a0kalibracj\u0119 na syntetyczne standardy (wzorce) mas cz\u0105steczkowych (polistyreny w szerokim zakresie mas cz\u0105steczkowych), jak r\u00f3wnie\u017c oznaczanie mas cz\u0105steczkowych bez u\u017cycia standard\u00f3w, szczeg\u00f3lnie przydatne w przypadku polimer\u00f3w naturalnych.<\/p>\n<h2><strong>Zastosowanie<\/strong><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">W dziedzinie badania obiekt\u00f3w zabytkowych metoda znajduje zastosowanie przede wszystkim do:<\/p>\n<ul>\n<li>Obiekt\u00f3w papierowych \u2013 badaniu podlega celuloza,<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Obiekt\u00f3w z tworzyw sztucznych\u00a0\u2013 badaniu podlega polistyren, poli(chlorek\u00a0winylu) i inne,<\/li>\n<li>Tkanin \u2013\u00a0\u00a0badaniu podlega bawe\u0142na, jedwab.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Metoda ta pozwala na:<\/p>\n<ul>\n<li>Badanie w\u0142asno\u015bci materia\u0142\u00f3w wchodz\u0105cych w sk\u0142ad dzie\u0142a sztuki<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Uzyskanie rozk\u0142adu d\u0142ugo\u015bci \u0142a\u0144cuch\u00f3w polimeru wchodz\u0105cego w sk\u0142ad\u00a0 dzie\u0142a sztuki. D\u0142ugo\u015b\u0107 \u0142a\u0144cuch\u00f3w (wyra\u017cona jako \u015brednia masa cz\u0105steczkowa b\u0105d\u017a stopie\u0144 polimeryzacji) danego polimeru zazwyczaj koreluje ze stanem zachowania obiektu, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wchodzi polimer. Przyk\u0142ad: spadek stopnia polimeryzacji celulozy w papierze w wyniku kwasowej hydrolizy.<\/li>\n<\/ul>\n<div id=\"attachment_2839\" style=\"width: 1030px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2839\" class=\"size-full wp-image-2839\" src=\"https:\/\/fizyka.umk.pl\/~erihs\/nowaStrona\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/do-SEC.png\" alt=\"chromatogramy (A) pr\u00f3bek papieru przed (0) i po starzeniu (T = 90 oC, RH = 57%) przez 12, 24 i 47 dni oraz obliczone \u015brednie masy cz\u0105steczkowe odpowiadaj\u0105ce pr\u00f3bkom po r\u00f3\u017cnym czasie starzenia.\" width=\"1020\" height=\"433\" srcset=\"https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/do-SEC.png 1020w, https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/do-SEC-300x127.png 300w, https:\/\/www.e-rihs.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/do-SEC-768x326.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1020px) 100vw, 1020px\" \/><p id=\"caption-attachment-2839\" class=\"wp-caption-text\">Chromatogramy (A) pr\u00f3bek papieru przed (0) i po starzeniu (T = 90 oC, RH = 57%) przez 12, 24 i 47 dni oraz obliczone \u015brednie masy cz\u0105steczkowe odpowiadaj\u0105ce pr\u00f3bkom po r\u00f3\u017cnym czasie starzenia.<\/p><\/div>\n<h2><strong>Instrument<\/strong><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">System Waters Breeze sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z pompy izokratycznej Waters 1515, autosamplera 717+, pieca do kolumn, oraz z zestawu detektor\u00f3w prod. Wyatt Technology: wielok\u0105towego rozpraszania \u015bwiat\u0142a (MALLS) Dawn Heleos oraz r\u00f3\u017cnicowego detektora refraktometrycznego Optilab t-rEX.<\/p>\n<h2><strong>\u00a0<\/strong><strong>Warunki badania<\/strong><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Badanie punktowe, wymagaj\u0105ce pobrania pr\u00f3bki (zazwyczaj w spos\u00f3b mikroinwazyjny), kt\u00f3ra ulega zniszczeniu w trakcie badania.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Badanie mo\u017ce by\u0107 przeprowadzone wy\u0142\u0105cznie w laboratorium na Wydziale Chemii UJ<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><strong>Format wynik\u00f3w pomiar\u00f3w<\/strong><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dysponent obiektu otrzymuje wyniki pomiar\u00f3w w postaci raportu zawieraj\u0105cego chromatogramy oraz ich podstawow\u0105 interpretacj\u0119. W przypadku przygotowywania wynik\u00f3w do publikacji mog\u0105 by\u0107 opracowane dodatkowe ilustracje, przygotowane zgodnie z\u00a0wymogami edytora.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><strong>Przyk\u0142adowe wyniki przeprowadzonych bada\u0144 <\/strong><\/h2>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>Saad, M., Bucki, M., Bujok, S., Pawcenis, D., Rijavec, T., G\u00f3recki, K., Bratasz, \u0141., Kralj Cigi\u0107, I., Strli\u010d, M., Krucza\u0142a, K. The impact of heat and humidity on unplasticized poly(vinyl chloride). <em>Polymer Degradation and Stability<\/em>, <strong>2025<\/strong>, 238, 111334.<\/li>\n<li>Rijavec, T., Pawcenis, D., Krucza\u0142a, K., Strli\u010d, M., Kralj Cigi\u0107, I.The significance of sample preparation of historical and contemporary poly(vinyl chloride) objects to investigate the distribution and changes of molar mass by SEC-MALS-dRI.<em> Heritage Science<\/em>, <strong>2023<\/strong>, 11, 115.<\/li>\n<li>Ma\u0142achowska, E., Pawcenis, D., Da\u0144czak, J., Paczkowska, J., Przybysz, K. Paper ageing: The effect of paper chemical composition on hydrolysis and oxidation\u00a0<em>Polymers<\/em>, <strong>2021<\/strong>, 13(7), 1029<\/li>\n<\/ol>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><\/h2>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dysponent: UniwersytetJagiello\u0144ski Kontakt:\u00a0prof. dr hab.\u00a0Krzysztof Krucza\u0142a Opis metody Analiza polimer\u00f3w syntetycznych i naturalnych, w szczeg\u00f3lno\u015bci celulozy (papieru) i\u00a0jedwabiu; mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyznaczania rozk\u0142ad\u00f3w mas cz\u0105steczkowych pr\u00f3bek, b\u0119d\u0105cych miar\u0105 ich stopnia zdegradowania. Mo\u017cliwe jest oznaczanie mas cz\u0105steczkowych w oparciu o\u00a0kalibracj\u0119 na syntetyczne standardy &hellip; <a href=\"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/chromatografia-wykluczania-zelowa-sec\/\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2837","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2837","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2837"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2837\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3373,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2837\/revisions\/3373"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2837"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}