{"id":639,"date":"2017-06-14T13:27:27","date_gmt":"2017-06-14T13:27:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fizyka.umk.pl\/~erihs\/?page_id=639"},"modified":"2026-02-21T12:35:39","modified_gmt":"2026-02-21T12:35:39","slug":"elektronowy-rezonas-paramegnetyczny-epr","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/fluorescencja-rentgenowska-xrf\/elektronowy-rezonas-paramegnetyczny-epr\/","title":{"rendered":"Elektronowy Rezonas Paramegnetyczny EPR"},"content":{"rendered":"

Dysponent<\/strong>: Uniwersytet Jagiello\u0144ski<\/p>\n

Kontakt: <\/strong>prof. dr hab. Krzysztof Kruczala\u00a0\"koperta\"<\/a><\/p>\n

Opis metody<\/strong><\/h2>\n

Elektronowy rezonans paramagnetyczny, znany pod akronimami EPR (ang. electron paramagnetic resonance<\/em>) lub ESR (ang. electron spin resonance<\/em>), jest dziedzin\u0105 spektroskopii, w kt\u00f3rej bada si\u0119 paramagnetyki, mierz\u0105c pole magnetyczne, przy kt\u00f3rym zachodzi rezonansowe poch\u0142anianie monochromatycznego promieniowania elektro- magnetycznego, prowadz\u0105ce do odwr\u00f3cenie orientacji moment\u00f3w magnetycznych. Paramagnetykami nazywany atomy, jony, cz\u0105steczki, uk\u0142ady makromolekularne lub cia\u0142a sta\u0142e wykazuj\u0105ce dodatni\u0105 podatno\u015b\u0107 magnetyczn\u0105. Zazwyczaj paramagnetyzm wywo\u0142any jest przez obecno\u015b\u0107 niesparowanych elektron\u00f3w.<\/p>\n

\u00a0<\/strong>Zastosowanie<\/strong><\/p>\n

Spektroskopia elektronowego rezonansu paramagnetycznego (EPR) mo\u017ce by\u0107 zastosowana do badania dzie\u0142 sztuki zawieraj\u0105cych centra paramagnetyczne, w szczeg\u00f3lno\u015bci wykonanych z tworzyw sztucznych. Pozwala na identyfikacje i ilo\u015bciowe pomiary \u00a0paramagnetycznych domieszek takich jak jony metali przej\u015bciowych czy rodnik\u00f3w generowanych w trakcie rozk\u0142adu sk\u0142adnik\u00f3w tworzywa (polimeru, stabilizator\u00f3w termicznych i UV). Wysoka czu\u0142o\u015b\u0107 spektroskopii EPR pozwala na prowadzenie bada\u0144 nawet w przypadku bardzo rozcie\u0144czonych pr\u00f3bek, jakimi s\u0105 domieszkowane polimery, oraz wczesnych stadi\u00f3w degradacji polimer\u00f3w kt\u00f3ra cz\u0119sto przebiega wed\u0142ug mechanizmu rodnikowego.<\/p>\n

\"Widma

Widma EPR rodnik\u00f3w generowanych w polichlorku winylu podczas degradacji termicznej (A) oraz schemat mechanizmu degradacji prowadz\u0105cy do powstawania rodnik\u00f3w (B). Wzrost intensywno\u015bci sygna\u0142u \u015bwiadczy o post\u0119pie degradacji PCW.<\/p><\/div>\n

Metoda ta pozwala:<\/p>\n

    \n
  1. Okre\u015bla\u0107 ilo\u015bciowo i jako\u015bciowo zawarto\u015b\u0107 rodnik\u00f3w w pr\u00f3bce, a tam samym \u015bledzi\u0107 post\u0119p degradacji oraz bada\u0107 jego mechanizm.<\/li>\n
  2. Wykrywa\u0107 i identyfikowa\u0107 domieszki paramagnetycznych jon\u00f3w metali przej\u015bciowych.<\/li>\n
  3. Wnioskowa\u0107 o heterogeniczno\u015bci pr\u00f3bki (przyk\u0142adowo domeny o r\u00f3\u017cnej lepko\u015bci w polimerach typu ABS lub EPR).<\/li>\n<\/ol>\n

    R\u00f3wnie\u017c w przypadku braku centr\u00f3w paramagnetycznych, niejednokrotnie mo\u017cliwe jest zastosowanie sond spinowych umo\u017cliwiaj\u0105cych uzyskanie informacji o budowie i morfologii badanych tworzyw.<\/p>\n

    Instrument<\/strong><\/h2>\n

    Badania przeprowadzane s\u0105 za pomoc\u0105 spektrometru ELEXSYS E500 firmy Bruker, pracuj\u0105cego w pa\u015bmie X (~9,5 GHz) wyposa\u017conego we wn\u0119k\u0119 rezonansow\u0105 wysokiej czu\u0142o\u015bci ER4122\u00a0SHQE, oraz przystawk\u0119 temperaturow\u0105 ER4311\u00a0VT umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 pomiary w zakresie temperatur 100\u00a0–\u00a0400 K. Pomiar mo\u017ce by\u0107 te\u017c wykonywany w temperaturze ciek\u0142ego azotu (77\u00a0K). W przypadku specjalnych zlece\u0144 mo\u017cliwe jest zastosowanie przystawki pozwalaj\u0105cej osi\u0105ga\u0107 temperatury oko\u0142o 10 K.<\/p>\n

    Warunki badania<\/strong><\/h2>\n

    Badania mog\u0105 by\u0107 przeprowadzone jedynie w laboratorium. Pr\u00f3bka mo\u017ce by\u0107 ciecz\u0105 lub cia\u0142em sta\u0142ym. \u015arednica badanego obiektu nie mo\u017ce przekracza\u0107 4-5 mm, a wskazana d\u0142ugo\u015b\u0107 to oko\u0142o 10 mm. Przypadku wi\u0119kszych obiekt\u00f3w badanie wymaga pobrania pr\u00f3bki. W trakcie pomiaru pr\u00f3bka nie ulega zniszczeniu i mo\u017ce by\u0107 poddana dalszym badaniom.<\/p>\n

    \u00a0Format wynik\u00f3w pomiar\u00f3w<\/strong><\/h2>\n

    Wyniki dostarczone s\u0105 w postaci dw\u00f3ch zbior\u00f3w w formacie ASCI. W jednym z nich znajduj\u0105 si\u0119 parametry pomiaru, a w drugim zarejestrowane widmo. Oferujemy pomoc przy planowaniu eksperyment\u00f3w oraz opracowaniu danych.<\/p>\n

     <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Dysponent: Uniwersytet Jagiello\u0144ski Kontakt: prof. dr hab. Krzysztof Kruczala\u00a0 Opis metody Elektronowy rezonans paramagnetyczny, znany pod akronimami EPR (ang. electron paramagnetic resonance) lub ESR (ang. electron spin resonance), jest dziedzin\u0105 spektroskopii, w kt\u00f3rej bada si\u0119 paramagnetyki, mierz\u0105c pole magnetyczne, przy … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":106,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/639"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=639"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/639\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3374,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/639\/revisions\/3374"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/106"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.e-rihs.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=639"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}