Z wielka satysfakcją informujemy, że dr Ewelina Miśta-Jakubowska, członkini Rady E-RIHS.pl, została nagrodzona w plebiscycie „Archeologiczne sensacje 2025” organizowanym przez czasopismo „Archeologia żywa”, w kategorii „Najciekawszy projekt rozpoczęty w 2025” za projekt badawczy ”Srebrzysty świt. Gospodarka kruszcowa w państwie Piastów”.

Ponadto wśród wyróżnionych znalazły się projekty:

• „Jezioro Lednica (wielkopolskie) – pozłacana włócznia wczesnopiastowska” w kategorii „Unikatowy artefakt 2025”
• „Więcej światła! Badania rysunków naskalnych, objaśnisk i okopceń w pradziejowych kopalniach krzemienia pasiastego w Krzemionkach” w kategorii „Najciekawszy projekt rozpoczęty w 2025”
• „Pień. Badania archeologiczne” w kategorii „Najskuteczniej popularyzowane badania 2025”

w których cześć badań obiektów realizowana jest w ramach projektów z Naboru Krajowego E-RIHS.pl.
Gratulujemy wszystkim laureatom!

Infrastruktura europejska E-RIHS ERIC ogłosiła rozpoczęcie drugiego naboru wniosków o dostęp do swoich usług.

W naborze naukowcy, badacze i specjaliści mogą ubiegać się o dostęp do najnowocześniejszej aparatury, wiedzy naukowej i unikalnych zbiorów oferowanych przez platformy E-RIHS ERIC, w tym:

• MOLAB oferuje dostęp do nieinwazyjnych analiz in situ z wykorzystaniem sprzętu przenośnego
• FIXLAB oferuje dostęp do wielkoskalowych, stacjonarnych urządzeń analitycznych
• ARCHLAB oferuje dostęp do starannie wyselekcjonowanych archiwów naukowych i zbiorów próbek
• DIGILAB oferuje dostęp do narzędzi cyfrowych.

Czytaj dalej →

8. Konferencja z serii „Chemistry for Cultural Heritage” odbędzię w Bled, w Słowenii w dniach 8-11 czerwca 2026.

Konferencje ChemCH organizowane są co drugi rok od 2010 roku z inicjatywy Grupy Roboczej European Chemical Society ds. Chemii dla Dziedzictwa Kulturowego. Konferencje, których nadrzędnym tematem jest Chemia dla Dziedzictwa Kulturowego, promują nauki chemiczne w dziedzinie rozumienia, konserwacji i użytkowania dziedzictwa kulturowego, obejmującego wszystkie jego typy: obiekty, budynki, krajobrazy itp. Głównym celem jest zrozumienie materialnych aspektów dziedzictwa kulturowego, jego otoczenia i sposobu użytkowania. Postęp w metodologiach badawczych, instrumentacji i współczesnych podejściach obliczeniowych znacznie poprawił naszą zdolność do zrozumienia właściwości i składu materiałów zabytkowych i archeologicznych, ich reakcji na otoczenie lub sposób przetwarzania oraz zmian zachodzących w czasie. Równie ważna jest interpretacja i wizualizacja danych z wykorzystaniem podejść intensywnie wykorzystujących dane oraz sztuczną inteligencję. Chemia dla Dziedzictwa Kulturowego promuje wysoce interdyscyplinarne badania naukowe, uwzględniające i ukierunkowane na potrzeby sektora dziedzictwa.

Abstrakty są akceptowane do 1.04.2026.

Ponadto Grupa Robocza European Chemical Society ds. Chemii dla Dziedzictwa Kulturowego (Working Party Chemistry for Cultural Heritage) z dumą ogłasza wprowadzenie dwóch nowych nagród przyznawanych do dwa lata  w celu uznania doskonałości i innowacyjności w dziedzinie badań dziedzictwa kulturowego.

Nagroda dla wybitnego naukowca (Distinguished Scientist Award)  Nagroda przyznawana osobom za długotrwałą innowacyjność i doskonałość, które znacząco przyczyniają się do rozwoju nauki i praktyki chemii w dziedzictwie kulturowym na poziomie europejskim i międzynarodowym.

Nagroda dla młodych naukowców (Early-Stage Scientist Award)  ma na celu podkreślenie innowacyjności i osiągnięć na początku kariery naukowców (do 8 lat po uzyskaniu tytułu doktora) pracujących na ekscytującym styku chemii, technologii, społeczeństwa i dziedzictwa kulturowego.

Termin składania nominacji do obu nagród upływa 15 stycznia 2026 r. Laureaci zostaną zaproszeni do wygłoszenia wykładu podczas kongresu ChemCH 2026 w Bledzie w Słowenii.

Regulamin nagród

Dziesiąty nabór projektów umożliwiających bezpłatny dostęp do aparatury badawczej Konsorcjum obejmuje ofertę technik badawczych wymienionych w zakładce Oferta. Znaleźć tam można również warunki udziału. Termin składania projektów upłynął 15 października 2025. Rada Węzła, na swoim posiedzeniu w dniu 18.11.2024 zatwierdziła do realizacji 18 projektów, natomiast 6 projektów o charakterze naukowo-badawczym rekomendowała do zgłoszenia do Catalogue of Services E-RIHS ERIC.

Czytaj dalej →

1 dzień, 1 grudnia 2025 – Centrum  Nauk Biologiczno-Chemicznych UW

15:30  –  16:00   rozpoczęcie

16:00  –  16:40    Stefan Simon, Sustainable Preservation of Cultural Heritage in the Accelerating Climate Crisis

16:40  – 17:20    Matija Strlič, On the smell of Egyptian mummified bodies and its significance

17:20  –  17:40    Chiara Mazzocchi, Zuzanna Sarnecka, Johanna M. Brown and Letizia Bonizzoni: Ceramic production / The production of ceramics in Moravian settlements in North Carolina: a multidisciplinary study

17:40 –  18:00    Katarzyna Lech: W labiryncie barw zabytkowych tkanin dekoracyjnych

18:00  –              welcome party

Czytaj dalej →

Mamy przyjemność poinformować, że bez wątpienia w kontekście XIX Konkursu Chopinowskiego, w Rzeczpospolitej ukazał się długi i kompetentny(!) wywiad z dr hab. Barbarą Wagner, prof. UW, w którym opowiada o swoim udziale w badaniach autografu Ballady f-moll op. 52 Fryderyka Chopina, jakie odbyły się w Instytucie Fryderyka Chopina w 2024 r:

Nikt tego skarbu nie badał. Trop prowadzi do jednego z najwybitniejszych Polaków

Prof. Barbra Wagner z Centrum Badań Biologiczno-Chemicznych i Wydziału Chemii UW wraz ze swoim laboratorium od początku uczestniczy w ofercie E-RIHS.pl. Jest również delegatką Uniwersytetu Warszawskiego do Rady E-RiHS.pl i przedstawicielem Polski w Zgromadzeniu Ogólnym infrastruktury europejskiej E-RIHS ERIC

Infrastruktura europejska E-RIHS ERIC ogłosiła rozpoczęcie pierwszego naboru wniosków o dostęp do swoich usług.

W naborze naukowcy, badacze i specjaliści mogą ubiegać się o dostęp do najnowocześniejszej aparatury, wiedzy naukowej i unikalnych zbiorów oferowanych przez platformy E-RIHS ERIC, w tym:

• MOLAB oferuje dostęp do nieinwazyjnych analiz in situ z wykorzystaniem sprzętu przenośnego
• FIXLAB oferuje dostęp do wielkoskalowych, stacjonarnych urządzeń analitycznych
• ARCHLAB oferuje dostęp do starannie wyselekcjonowanych archiwów naukowych i zbiorów próbek
• DIGILAB oferuje dostęp do narzędzi cyfrowych.

Czytaj dalej →

Jak co roku, nasze Konsorcjum oferuje dostęp do bezpłatnych badań fizyko-chemicznych Waszych obiektów. Szczegółowe informację o ofercie i regulaminie naboru znajdują się na stronie Nasza oferta, natomiast o samym naborze w Aktualnościach.

W tym roku Warsztaty będą obejmować inaugurację projektu finasowanego z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG), który stworzy nowe możliwości w zakresie realizacji naszej oferty, w powiązaniu z sesją naukową i oficjalną inauguracją Konsorcjum jako polskiego węzła w Europejskiej infrastrukturze badawczej na rzecz nauki o dziedzictwie ERIHS ERIC. Warsztaty odbędą się wyłącznie w formie stacjonarnej w dniach 17 i 18 września 2025 w Toruniu. Wydarzenie będzie jak zawsze bezpłatne dla uczestników (włącznie z wszystkimi posiłkami).

Podczas warsztatów zorganizowana zostanie sesja posterowa.

Linki od tytułów wystąpień prowadzą do abstraktów. Ponadto, wszystkie abstrakty w postaci pojedynczego pliku PDF można pobrać tutaj: ABSTRAKTY-pol.

Program wydarzenia

środa, 17.09.2025, Instytut Fizyki UMK w Toruniu, ul. Grudziądzka 5**

Audytorium Aleksandra Jabłońskiego (d. sala 26)

• od 14:30 – lunch
• 16:00 – 17:00 – oficjalna inauguracja  projektu finasowanego z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG), w kontekście funkcjonowania Konsorcjum jako polskiego węzła w Europejskiej infrastrukturze badawczej na rzecz nauki o dziedzictwie ERIHS ERIC
• 17:00 – 17:30 – kawa
• 17:30 – 18:00 – Dariusz Poliński (UMK) z zespołem: „Pień. Nekropola elit oraz zagadkowe miejsce pochówku z atypowymi grobami. Szersze spojrzenie dzięki badaniom interdyscyplinarnym”
• 18:00 -18:30 – Anna Czajka (Archiwum Główne Akt Dawnych), Barbara Wagner (UW), Katarzyna Lech (PW) „Statut Łaskiego – otwarcie zamkniętej  księgi”
• 18:30 – 19:00 – Angelika Bogdanowicz-Prus, Karol Brzozowski (Zamek Królewski na Wawelu – Państwowe Zbiory Sztuki),  Maria Goryl (ASP w Krakowie) „Sztuka i nauka, nowoczesne sposoby badań a sztuka konserwacji. Portret Anny Jagiellonki z Katedry Wawelskiej”
• 19:00 – posumowanie
• 20:00 – kolacja – restauracja hotelu FILMAR, ul. Grudziądzka 39-43

czwartek, 18.09.2025, Wydział Sztuk Pięknych UMK w Toruniu, ul. Sienkiewicza 30/32**

• 09:00 -11:00 – zwiedzanie (drzwi otwarte) Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego UMK
• 10:00 -11:00 – kawa

Warsztat Informacyjny E-RIHS.pl i projektu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG): „Polska infrastruktura dla badań nad dziedzictwem kulturowym – E-RIHS.PL” – Nowe możliwości realizacji oferty Konsorcjum po wdrożeniu rezultatów projektu FENG.02.04-IP.04-0006/24 – Badawcza Infrastruktura Nowoczesnej Gospodarki

Sala im. prof. Tymona Niesiołowskiego

• 11:00 – 11:10 – otwarcie: Dziekan Wydziału Sztuk Pięknych UMK, dr hab. Filip Pręgowski, prof. UMK
• 11:10 – 11:30 –  Aldona Garbacz-Klempka (AGH): Platforma technik obrazowania, analityki i rekonstrukcji do badań nad dziedzictwem i historią technologii na AGH
• 11:30 – 11:50 – Tomasz Łojewski (AGH): Nowe możliwości obrazowania multispektralnego
• 11:50 – 12:10 – Łukasz Bratasz, Łukasz Berger, Sergii Antropov, Marcin Bury, Sonia Bujok, Marcin Strojecki (IKiFP PAN):  HERIe- cyfrowa platforma prewencji konserwatorskiej
• 12:10- 12:30 – Krzysztof Kruczała, Dominika Pawcenis (UJ): Możliwości zastosowań spektroskopii elektronowego rezonansu paramagnetycznego (EPR) i chromatografii żelowej (SEC) kontekście badań nad dziedzictwem kulturowym.
• 12:30 – 12:50 – Ewelina Miśta-Jakubowska (UJ): Możliwości zastosowania techniki XRF-VIS-NIR-SWIR (Iris).
• 12:50 -13:10 – Barbara Łydżba-Kopczyńska (UWr): Nowe możliwości analityczne oraz potencjał platformy informatycznej ERIHS.PL w badaniach malarstwa sztalugowego oraz proweniencji bursztynów
• 13:10 -13:30 – Marcin Szala, Tomasz Kalota (UWr): Pilotażowa digitalizacja nietypowych lub szczególnie cennych obiektów
• 13:30 -13:50 – Joanna Kowalska (IChB PCSS): Nowa koncepcja obsługi informatycznej badań w ramach oferty E-RIHS.pl

13:50 -14:50 – lunch+ sesja plakatowa I* (wszystkie postery)

• 14:50 – 15:10 – Magdalena Pilarska-Mazurek (PW) Skanowanie laserowe terenu z bezzałogowego statku powietrznego
•  15:10 – 15:30 – Agnieszka Brojanowska (PW) – Analiza procesów korozyjnych w materiałach metalicznych
• 15:30 – 15:50 – Radosław Palonka (UJ): Naziemny skaning laserowy TLS (Terrestrial Laser Scanning) architektury i zabytków wielkogabarytowych
• 15:50 – 16:10 – Grażyna Zofia Żukowska (PW) – (Mikro)spektroskopia Ramana w analizie dzieł sztuki

16:10 -17:10 – kawa + sesja plakatowa II* (wszystkie postery)

17:10 – 17:30 – Piotr Targowski (E-RIHS.pl): informacja o zmianach w warunkach naboru krajowego wniosków o badania E-RIHS.pl

POSTERY:

1. Marzena Kamińska (Archiwum Państwowe w Toruniu) – Archiwalia pod mikroskopem. Nieinwazyjne badania instrumentalne dekoracji malarskich w „Genealogii Koyenów” z 1630 r. ze zbiorów APT
2. Katarzyna Lech (Politechnika Warszawska, Wydział Chemiczny) – Czerwienie w późnoantycznych tkaninach z Egiptu ze zbiorów Muzeum UJ Collegium Maius
3. Dorota Zaprzalska (Uniwersytet Jagielloński) – Nieinwazyjne badania ikon kompozytowych na Cyprze
4. Marianna Gniadek, Olga Syta (Uniwersytet Warszawski, Wydział Chemii) –Możliwości analityczne skaningowej mikroskopii elektronowej z mikrosondą rentgenowską SEM-EDS w analizie obiektów zabytkowych
5. Katarzyna Wyrwicz (Archiwum Państwowe w Gdańsku), Maria Poksińska (Wydział Sztuk Pięknych, Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego) – Nieniszczące metody odtwarzania tekstów wykonanych atramentem żelazowo-galusowym”, 2001 – 2003
6. Tomasz Sawoszczuk, Julio Cesar Torres Elguera, Justyna Syguła – Cholewińska (Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie) – Rekonstrukcja zapachu obrazu Leonarda da Vinci

*prosimy o zawieszenie plakatów w czwartek, do godz. 10:00. Plakaty będą montowane w antyramach. Wymiar maksymalny plakatu: 118 (wysokość) x 83 cm (szerokość).

**obie lokalizacje dysponują bezpłatnym parkingiem (wymagane uprzednie zgłoszenie na adres mkow@umk.pl)

Wzorem lat ubiegłych nabór wniosków o dostęp do infrastruktury konsorcjum został otwarty – termin składania wniosków: 15.10.2025.

Wnioski na Formularzu (uwaga: aktualna jedyna dopuszczalna wersja) – należy przesyłać wyłącznie mailowo na adres mkow@umk.pl

Przed złożeniem wniosku należy zapoznać się z ofertą Konsorcjum oraz z aktualnym Regulaminem. W związku z wejściem Konsorcjum do Infrastruktury europejskiej jako jej węzeł narodowy zaszła konieczność wprowadzenia kilku zmian, z których najważniejsze można streścić następująco:

1. Co do zasady (Par. 4 Regulaminu) projekty objęte Naborem krajowym wniosków muszą dotyczyć
   1. problemów bezpośrednio związanych z ochroną konserwatorską obiektów, tzn. służyć ocenie stanu zachowania, planowaniu działań restauratorsko/konserwatorskich, ustaleniu właściwych warunków przechowywania
   2. rutynowej diagnostyki obiektu: ustalenia składu chemicznego materiałów, budowy warstw, identyfikacji struktur nieoryginalnych
2. Projekty o charakterze  stricte naukowo-badawczym (w tym powiązane z doktoratami i habilitacjami) powinny teraz być zgłaszane bezpośrednio do Infrastruktury europejskiej za pomocą internetowego Catalogue of Services. Badanie jest nadal bezpłatne, włącznie kosztami dojazdu. Katalog oferuje procedury całej infrastruktury, przy czym teraz dozwolone jest również wnioskowanie o procedury oferowane w Polsce. Nabór wniosków powinien zostać otwarty z początkiem lipca i zostanie zamknięty 30. września. Realizacja od lutego 2026. Projekty będą podlegać ocenie przez niezależny panel ekspertów. W przypadku niezakwalifikowania do realizacji, projekt będzie mógł być realizowany w trybie naboru krajowego (o ile uda się znaleźć wśród oferty krajowej właściwe procedury badawcze).
3. Tym samym znosi się wymóg celu naukowego wniosków w naborze krajowym. Niemniej cel badań musi zostać jednoznacznie określony – Par. 6 Regulaminu.
4. Zmierzamy do tego, aby wyjazdy w trybie MOLAB_PL oraz nie wymagające transportu obiektu w trybie FIXLAB_PL były teraz finansowane przez Konsorcjum. Niemniej, ostateczne decyzje w sprawie finasowania naboru krajowego jeszcze nie zapadły i wymagają dalszych konsultacji z MNiSW.

Doroczny warsztat informacyjny, poświęcony prezentacji oferowanych metod oraz wybranych dotychczasowych rezultatów i połączony z oficjalną inauguracją obecności Konsorcjum w Europejskiej infrastrukturze badawczej na rzecz nauki o dziedzictwie ERIHS ERIC, odbędzie się w wyłącznie w formie stacjonarnej  w dniach 17 i 18 września 2025 w Toruniu. Program tego jak zawsze bezpłatnego wydarzenia zostanie ogłoszony w odrębnym komunikacie.

Termin nadsyłania wniosków upływa tak, jak w latach poprzednich, 15 października 2025. Rezultaty zostaną ogłoszone podczas XXV konferencji Analiza Chemiczna w Ochronie Zabytków w Warszawie w dniach 1-2.12.2025 oraz na stronach Konsorcjum. Niezależnie, wszyscy uczestnicy naboru zostaną powiadomieni o rezultacie drogą internetową.

Bruksela, 28 marca 2025 r. – Europejska Infrastruktura Badawcza dla Nauki o Dziedzictwie (E-RIHS) została przekształcona w Europejskie Konsorcjum Infrastruktury Badawczej (ERIC). Dzięki nowemu statusowi, E-RIHS znacząco umocnił  swoją pozycję kluczowego gracza w dziedzinie nauki o dziedzictwie, zarówno w Europie, jak i na świecie.

Info:   E-RIHS WebSite;  Linked-in;  X;  YouTube; Facebook

Siedzibą centrali E-RIHS jest świeżo zrewitalizowany poprzemysłowy kompleks Manifattura Tabacchi we Florencji. W skład infrastruktury wchodzą obecnie węzły narodowe: Cypru, Francji, Węgier, Włoch, Malty, Holandii, Polski, Rumunii, Słowenii, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii, oraz Międzynarodowe Centrum Studiów nad Ochroną i Restauracją Dóbr Kulturowych (ICCROM) jako stały obserwator.

E-RIHS ERIC będzie oferować bezpłatny dostęp do infrastruktury badawczej, danych oraz archiwów zlokalizowanych u partnerów w ramach czterech platform:

• ARCHLAB
• FIXLAB
• MOLAB
• DIGILAB

za pośrednictwem internetowego Catalogue of Services (w przygotowywaniu – może jeszcze nie zawierać pełnej oferty). Niezależnie, E-RIHS.pl będzie kontynuować swoją pełną ofertę za zasadach podobnych jak dotąd – szczegóły wkrótce – przed ogłoszeniem tegorocznego naboru projektów.