Z wielka satysfakcją informujemy, że dr Ewelina Miśta-Jakubowska, członkini Rady E-RIHS.pl, została nagrodzona w plebiscycie „Archeologiczne sensacje 2025” organizowanym przez czasopismo „Archeologia żywa”, w kategorii „Najciekawszy projekt rozpoczęty w 2025” za projekt badawczy ”Srebrzysty świt. Gospodarka kruszcowa w państwie Piastów”.

Ponadto wśród wyróżnionych znalazły się projekty:

• „Jezioro Lednica (wielkopolskie) – pozłacana włócznia wczesnopiastowska” w kategorii „Unikatowy artefakt 2025”
• „Więcej światła! Badania rysunków naskalnych, objaśnisk i okopceń w pradziejowych kopalniach krzemienia pasiastego w Krzemionkach” w kategorii „Najciekawszy projekt rozpoczęty w 2025”
• „Pień. Badania archeologiczne” w kategorii „Najskuteczniej popularyzowane badania 2025”

w których cześć badań obiektów realizowana jest w ramach projektów z Naboru Krajowego E-RIHS.pl.
Gratulujemy wszystkim laureatom!

Infrastruktura europejska E-RIHS ERIC ogłosiła rozpoczęcie drugiego naboru wniosków o dostęp do swoich usług.

W naborze naukowcy, badacze i specjaliści mogą ubiegać się o dostęp do najnowocześniejszej aparatury, wiedzy naukowej i unikalnych zbiorów oferowanych przez platformy E-RIHS ERIC, w tym:

• MOLAB oferuje dostęp do nieinwazyjnych analiz in situ z wykorzystaniem sprzętu przenośnego
• FIXLAB oferuje dostęp do wielkoskalowych, stacjonarnych urządzeń analitycznych
• ARCHLAB oferuje dostęp do starannie wyselekcjonowanych archiwów naukowych i zbiorów próbek
• DIGILAB oferuje dostęp do narzędzi cyfrowych.

Czytaj dalej →

8. Konferencja z serii „Chemistry for Cultural Heritage” odbędzię w Bled, w Słowenii w dniach 8-11 czerwca 2026.

Konferencje ChemCH organizowane są co drugi rok od 2010 roku z inicjatywy Grupy Roboczej European Chemical Society ds. Chemii dla Dziedzictwa Kulturowego. Konferencje, których nadrzędnym tematem jest Chemia dla Dziedzictwa Kulturowego, promują nauki chemiczne w dziedzinie rozumienia, konserwacji i użytkowania dziedzictwa kulturowego, obejmującego wszystkie jego typy: obiekty, budynki, krajobrazy itp. Głównym celem jest zrozumienie materialnych aspektów dziedzictwa kulturowego, jego otoczenia i sposobu użytkowania. Postęp w metodologiach badawczych, instrumentacji i współczesnych podejściach obliczeniowych znacznie poprawił naszą zdolność do zrozumienia właściwości i składu materiałów zabytkowych i archeologicznych, ich reakcji na otoczenie lub sposób przetwarzania oraz zmian zachodzących w czasie. Równie ważna jest interpretacja i wizualizacja danych z wykorzystaniem podejść intensywnie wykorzystujących dane oraz sztuczną inteligencję. Chemia dla Dziedzictwa Kulturowego promuje wysoce interdyscyplinarne badania naukowe, uwzględniające i ukierunkowane na potrzeby sektora dziedzictwa.

Abstrakty są akceptowane do 1.04.2026.

Ponadto Grupa Robocza European Chemical Society ds. Chemii dla Dziedzictwa Kulturowego (Working Party Chemistry for Cultural Heritage) z dumą ogłasza wprowadzenie dwóch nowych nagród przyznawanych do dwa lata  w celu uznania doskonałości i innowacyjności w dziedzinie badań dziedzictwa kulturowego.

Nagroda dla wybitnego naukowca (Distinguished Scientist Award)  Nagroda przyznawana osobom za długotrwałą innowacyjność i doskonałość, które znacząco przyczyniają się do rozwoju nauki i praktyki chemii w dziedzictwie kulturowym na poziomie europejskim i międzynarodowym.

Nagroda dla młodych naukowców (Early-Stage Scientist Award)  ma na celu podkreślenie innowacyjności i osiągnięć na początku kariery naukowców (do 8 lat po uzyskaniu tytułu doktora) pracujących na ekscytującym styku chemii, technologii, społeczeństwa i dziedzictwa kulturowego.

Termin składania nominacji do obu nagród upływa 15 stycznia 2026 r. Laureaci zostaną zaproszeni do wygłoszenia wykładu podczas kongresu ChemCH 2026 w Bledzie w Słowenii.

Regulamin nagród

Dziesiąty nabór projektów umożliwiających bezpłatny dostęp do aparatury badawczej Konsorcjum obejmuje ofertę technik badawczych wymienionych w zakładce Oferta. Znaleźć tam można również warunki udziału. Termin składania projektów upłynął 15 października 2025. Rada Węzła, na swoim posiedzeniu w dniu 18.11.2024 zatwierdziła do realizacji 18 projektów, natomiast 6 projektów o charakterze naukowo-badawczym rekomendowała do zgłoszenia do Catalogue of Services E-RIHS ERIC.

Czytaj dalej →

1 dzień, 1 grudnia 2025 – Centrum  Nauk Biologiczno-Chemicznych UW

15:30  –  16:00   rozpoczęcie

16:00  –  16:40    Stefan Simon, Sustainable Preservation of Cultural Heritage in the Accelerating Climate Crisis

16:40  – 17:20    Matija Strlič, On the smell of Egyptian mummified bodies and its significance

17:20  –  17:40    Chiara Mazzocchi, Zuzanna Sarnecka, Johanna M. Brown and Letizia Bonizzoni: Ceramic production / The production of ceramics in Moravian settlements in North Carolina: a multidisciplinary study

17:40 –  18:00    Katarzyna Lech: W labiryncie barw zabytkowych tkanin dekoracyjnych

18:00  –              welcome party

Czytaj dalej →

Mamy przyjemność poinformować, że bez wątpienia w kontekście XIX Konkursu Chopinowskiego, w Rzeczpospolitej ukazał się długi i kompetentny(!) wywiad z dr hab. Barbarą Wagner, prof. UW, w którym opowiada o swoim udziale w badaniach autografu Ballady f-moll op. 52 Fryderyka Chopina, jakie odbyły się w Instytucie Fryderyka Chopina w 2024 r:

Nikt tego skarbu nie badał. Trop prowadzi do jednego z najwybitniejszych Polaków

Prof. Barbra Wagner z Centrum Badań Biologiczno-Chemicznych i Wydziału Chemii UW wraz ze swoim laboratorium od początku uczestniczy w ofercie E-RIHS.pl. Jest również delegatką Uniwersytetu Warszawskiego do Rady E-RiHS.pl i przedstawicielem Polski w Zgromadzeniu Ogólnym infrastruktury europejskiej E-RIHS ERIC

Serdecznie zapraszamy do udziału w dwudziestej piątej – jubileuszowej – edycji konferencji AChwOZ’XXV (Analiza Chemiczna w Ochronie Zabytków), która odbędzie się w dniach 1–2 grudnia 2025 r.
Miejsce wydarzenia: Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego, ul. Żwirki i Wigury 101, Warszawa.

Program konferencji

1 grudnia – Uroczyste otwarcie oraz wykłady zaproszonych gości:

• Prof. Dr. Stefan Simon – Dyrektor Rathgen-Forschungslabor der Staatlichen Museen zu Berlin
• Prof.  Dr.  Matija Strlič – Kierownik Heritage Science Laboratory, University of Ljubljana

2 grudnia – Sesja naukowa uczestników konferencji

Rejestracja i zgłoszenia
Zapraszamy do rejestracji za pośrednictwem formularza dostępnego na stronie konferencji. Termin nadsyłania propozycji wystąpień: do 31 października 2025 r.

Wszelką korespondencję dotyczącą konferencji proszę kierować bezpośrednio do organizatorów wydarzenia.

Infrastruktura europejska E-RIHS ERIC ogłosiła rozpoczęcie pierwszego naboru wniosków o dostęp do swoich usług.

W naborze naukowcy, badacze i specjaliści mogą ubiegać się o dostęp do najnowocześniejszej aparatury, wiedzy naukowej i unikalnych zbiorów oferowanych przez platformy E-RIHS ERIC, w tym:

• MOLAB oferuje dostęp do nieinwazyjnych analiz in situ z wykorzystaniem sprzętu przenośnego
• FIXLAB oferuje dostęp do wielkoskalowych, stacjonarnych urządzeń analitycznych
• ARCHLAB oferuje dostęp do starannie wyselekcjonowanych archiwów naukowych i zbiorów próbek
• DIGILAB oferuje dostęp do narzędzi cyfrowych.

Czytaj dalej →

Jak co roku, nasze Konsorcjum oferuje dostęp do bezpłatnych badań fizyko-chemicznych Waszych obiektów. Szczegółowe informację o ofercie i regulaminie naboru znajdują się na stronie Nasza oferta, natomiast o samym naborze w Aktualnościach.

W tym roku Warsztaty będą obejmować inaugurację projektu finasowanego z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG), który stworzy nowe możliwości w zakresie realizacji naszej oferty, w powiązaniu z sesją naukową i oficjalną inauguracją Konsorcjum jako polskiego węzła w Europejskiej infrastrukturze badawczej na rzecz nauki o dziedzictwie ERIHS ERIC. Warsztaty odbędą się wyłącznie w formie stacjonarnej w dniach 17 i 18 września 2025 w Toruniu. Wydarzenie będzie jak zawsze bezpłatne dla uczestników (włącznie z wszystkimi posiłkami).

Podczas warsztatów zorganizowana zostanie sesja posterowa.

Linki od tytułów wystąpień prowadzą do abstraktów. Ponadto, wszystkie abstrakty w postaci pojedynczego pliku PDF można pobrać tutaj: ABSTRAKTY-pol.

Program wydarzenia

środa, 17.09.2025, Instytut Fizyki UMK w Toruniu, ul. Grudziądzka 5**

Audytorium Aleksandra Jabłońskiego (d. sala 26)

• od 14:30 – lunch
• 16:00 – 17:00 – oficjalna inauguracja  projektu finasowanego z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG), w kontekście funkcjonowania Konsorcjum jako polskiego węzła w Europejskiej infrastrukturze badawczej na rzecz nauki o dziedzictwie ERIHS ERIC
• 17:00 – 17:30 – kawa
• 17:30 – 18:00 – Dariusz Poliński (UMK) z zespołem: „Pień. Nekropola elit oraz zagadkowe miejsce pochówku z atypowymi grobami. Szersze spojrzenie dzięki badaniom interdyscyplinarnym”
• 18:00 -18:30 – Anna Czajka (Archiwum Główne Akt Dawnych), Barbara Wagner (UW), Katarzyna Lech (PW) „Statut Łaskiego – otwarcie zamkniętej  księgi”
• 18:30 – 19:00 – Angelika Bogdanowicz-Prus, Karol Brzozowski (Zamek Królewski na Wawelu – Państwowe Zbiory Sztuki),  Maria Goryl (ASP w Krakowie) „Sztuka i nauka, nowoczesne sposoby badań a sztuka konserwacji. Portret Anny Jagiellonki z Katedry Wawelskiej”
• 19:00 – posumowanie
• 20:00 – kolacja – restauracja hotelu FILMAR, ul. Grudziądzka 39-43

czwartek, 18.09.2025, Wydział Sztuk Pięknych UMK w Toruniu, ul. Sienkiewicza 30/32**

• 09:00 -11:00 – zwiedzanie (drzwi otwarte) Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego UMK
• 10:00 -11:00 – kawa

Warsztat Informacyjny E-RIHS.pl i projektu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG): „Polska infrastruktura dla badań nad dziedzictwem kulturowym – E-RIHS.PL” – Nowe możliwości realizacji oferty Konsorcjum po wdrożeniu rezultatów projektu FENG.02.04-IP.04-0006/24 – Badawcza Infrastruktura Nowoczesnej Gospodarki

Sala im. prof. Tymona Niesiołowskiego

• 11:00 – 11:10 – otwarcie: Dziekan Wydziału Sztuk Pięknych UMK, dr hab. Filip Pręgowski, prof. UMK
• 11:10 – 11:30 –  Aldona Garbacz-Klempka (AGH): Platforma technik obrazowania, analityki i rekonstrukcji do badań nad dziedzictwem i historią technologii na AGH
• 11:30 – 11:50 – Tomasz Łojewski (AGH): Nowe możliwości obrazowania multispektralnego
• 11:50 – 12:10 – Łukasz Bratasz, Łukasz Berger, Sergii Antropov, Marcin Bury, Sonia Bujok, Marcin Strojecki (IKiFP PAN):  HERIe- cyfrowa platforma prewencji konserwatorskiej
• 12:10- 12:30 – Krzysztof Kruczała, Dominika Pawcenis (UJ): Możliwości zastosowań spektroskopii elektronowego rezonansu paramagnetycznego (EPR) i chromatografii żelowej (SEC) kontekście badań nad dziedzictwem kulturowym.
• 12:30 – 12:50 – Ewelina Miśta-Jakubowska (UJ): Możliwości zastosowania techniki XRF-VIS-NIR-SWIR (Iris).
• 12:50 -13:10 – Barbara Łydżba-Kopczyńska (UWr): Nowe możliwości analityczne oraz potencjał platformy informatycznej ERIHS.PL w badaniach malarstwa sztalugowego oraz proweniencji bursztynów
• 13:10 -13:30 – Marcin Szala, Tomasz Kalota (UWr): Pilotażowa digitalizacja nietypowych lub szczególnie cennych obiektów
• 13:30 -13:50 – Joanna Kowalska (IChB PCSS): Nowa koncepcja obsługi informatycznej badań w ramach oferty E-RIHS.pl

13:50 -14:50 – lunch+ sesja plakatowa I* (wszystkie postery)

• 14:50 – 15:10 – Magdalena Pilarska-Mazurek (PW) Skanowanie laserowe terenu z bezzałogowego statku powietrznego
•  15:10 – 15:30 – Agnieszka Brojanowska (PW) – Analiza procesów korozyjnych w materiałach metalicznych
• 15:30 – 15:50 – Radosław Palonka (UJ): Naziemny skaning laserowy TLS (Terrestrial Laser Scanning) architektury i zabytków wielkogabarytowych
• 15:50 – 16:10 – Grażyna Zofia Żukowska (PW) – (Mikro)spektroskopia Ramana w analizie dzieł sztuki

16:10 -17:10 – kawa + sesja plakatowa II* (wszystkie postery)

17:10 – 17:30 – Piotr Targowski (E-RIHS.pl): informacja o zmianach w warunkach naboru krajowego wniosków o badania E-RIHS.pl

POSTERY:

1. Marzena Kamińska (Archiwum Państwowe w Toruniu) – Archiwalia pod mikroskopem. Nieinwazyjne badania instrumentalne dekoracji malarskich w „Genealogii Koyenów” z 1630 r. ze zbiorów APT
2. Katarzyna Lech (Politechnika Warszawska, Wydział Chemiczny) – Czerwienie w późnoantycznych tkaninach z Egiptu ze zbiorów Muzeum UJ Collegium Maius
3. Dorota Zaprzalska (Uniwersytet Jagielloński) – Nieinwazyjne badania ikon kompozytowych na Cyprze
4. Marianna Gniadek, Olga Syta (Uniwersytet Warszawski, Wydział Chemii) –Możliwości analityczne skaningowej mikroskopii elektronowej z mikrosondą rentgenowską SEM-EDS w analizie obiektów zabytkowych
5. Katarzyna Wyrwicz (Archiwum Państwowe w Gdańsku), Maria Poksińska (Wydział Sztuk Pięknych, Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego) – Nieniszczące metody odtwarzania tekstów wykonanych atramentem żelazowo-galusowym”, 2001 – 2003
6. Tomasz Sawoszczuk, Julio Cesar Torres Elguera, Justyna Syguła – Cholewińska (Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie) – Rekonstrukcja zapachu obrazu Leonarda da Vinci

*prosimy o zawieszenie plakatów w czwartek, do godz. 10:00. Plakaty będą montowane w antyramach. Wymiar maksymalny plakatu: 118 (wysokość) x 83 cm (szerokość).

**obie lokalizacje dysponują bezpłatnym parkingiem (wymagane uprzednie zgłoszenie na adres mkow@umk.pl)