4ty nabór wniosków MOLAB FIXLAB PL – Określenie proweniencji wybranych zabytków pochodzących z XVII-wiecznych wraków z Zatoki Gdańskiej,

Określenie proweniencji wybranych zabytków pochodzących z XVII-wiecznych wraków z Zatoki Gdańskiej – wybór metody konserwacji dzięki zastosowaniu komplementarnych badań oferowanych przez konsorcjum E-RIHS PL

Głównym celem naukowym jest określenie proweniencji wybranych zabytków pochodzących siedemnastowiecznych wraków z Zatoki Gdańskiej.

Pierwsza grupa obiektów, która stanowi przykład obiektów łączonych szkło – metal, pochodzi z wraka F53.30 „Szklanego”. Jest on pozostałością po XVII wiecznym statku handlowym, który zatonął w wodach Zatoki Gdańskiej wraz z frachtem (lub częścią frachtu) załadowanym w porcie gdańskim. Butelki odkryte na wraku mają zakrętki metalowe, a na niektórych widnieją punce XVII-wiecznych gdańskich konwisarzy. Na wraku odkryto liczne ślady spalenizny – być może przyczyną zatonięcia był pożar lub wybuch. Katastrofa statku nastąpiła po roku 1655.

Fragmenty butelek szklanych wraz z zakrętkami metalowymi pochodzące z wraka F53.30 „Szklany”, II połowa XVII wieku

Fragmenty butelek szklanych wraz z zakrętkami metalowymi pochodzące z wraka F53.30 „Szklany”, II połowa XVII wieku

Druga grupa zabytków (wlewki ołowiane z charakterystycznymi puncami w kształcie serc) została pozyskana z wraka F53.26 West B – pozostałości statku żaglowego o poszyciu karawelowym (klepki łączone na styk) zbudowanego z drewna sosnowego oraz dębowego w I połowie XVII wieku. Na wraku zalegają kamienie piaskowca stanowiące prawdopodobnie półfabrykaty żaren o śr. od 40 cm do 130 cm. Analizy kamieni wykazały, iż jest to kambryjski piaskowiec kwarcytowy – najtwardszy rodzaj piaskowca występujący w rejonie Skandynawii i Europy Północnej.

Wlewka ołowiana z puncami w kształcie serc z wraka F53.26 West B, długość ok. 80 cm

Wlewka ołowiana z puncami w kształcie serc z wraka F53.26 West B, XVII w., długość ok. 80 cm

Do celów cząstkowych proponowanych badań należy:

  1. określenie składu pierwiastkowego, obrazowanie powierzchni wraz z charakterystyką warstw korozyjnych w przypadku obu grup wytypowanych zabytków;
  2. identyfikacja składu pierwiastkowego fragmentów szkła, zakrętek metalowych oraz wlewek ołowianych w sposób jakościowy oraz jeśli to możliwe w sposób ilościowy;
  3. identyfikacja związków chemicznych oraz badanie stratygraficzne zabytkowego szkła oraz analiza chemiczna produktów korozji na powierzchni wlewek ołowianych;
  4. ocena stanu zachowania zabytkowego szkła oraz stopnia zaawansowania jego procesów korozyjnych.

Uzyskane wyniki badań pomogą nie tylko w określeniu pochodzenia zabytków, ale również ułatwią dokonanie wyboru odnośnie metody konserwacji.