Analiza biocydów z historycznych zielników ze zbiorów Zielnika Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego (KRA)
Projekt ma na celu stwierdzenie, czy biocydy stosowane w KRA, jako prewencyjna metoda zabezpieczania zbiorów zielnikowych przed owadami, umożliwia wykorzystanie historycznych już zbiorów jako repozytorium materiału genetycznego.
Zielniki z zasuszonymi roślinami, jako obiekty, których historia sięga XVI wieku, od samego początku były zabezpieczane przed owadami, będącymi dla nich głównym zagrożeniem. Już w XVII wieku stosowano do tego celu preparaty na bazie rtęci, jak również wiele ekstraktów roślinnych w charakterze repelentów. Gwałtowne zmiany w dziedzinie biocydów nastąpiły w drugiej połowie XX wieku, kiedy środki biobójcze, również te sprawdzone w działaniu w czasie II wojny światowej, zaczęto masowo stosować w rolnictwie, a także- do zabezpieczania zbiorów roślinnych i zbiorów muzealnych. Wiele z nich, co pokazują obecnie badania, należy do substancji szczególnie trwałych i nieusuwalnych. Dopiero od niedawna badany jest wpływ biocydów na materiał genetyczny zawarty w zbiorach muzealnych i zbiorach zielnikowych. Ma to związek z rozwojem samej genetyki w ostatnich latach oraz rosnącą popularnością badań genetycznych wykonanych w oparciu o zabytkowy materiał. Takie badania stanowią niezwykle cenny wkład w wiedzę opartą na zależnościach świata ludzi świata roślin, dotycząc dziedzin takich jak bioróżnorodność, ewolucja roślin, zmiany klimatyczne, migracja gatunków, uprawy i rolnictwo, kultura ludowa, religia, historia społeczna i polityczna.
W ramach projektu planowane jest wykorzystanie chromatografii gazowej z mikroekstrakcją do fazy stałej GC/MS/SPME w celu analizy obecnych w obiektach Lotnych Związków Organicznych (LZO). W grupie LZO można znaleźć wiele substancji biobójczych, lub produktów ich rozkładu (np. tymol, naftalina, karbaminiany).
Ponadto planowane jest wykorzystanie makroskanera fluorescencji rentgenowskiej (MA-XRF), w celu wykrycia biocydów opartych na związkach nieorganicznych (np. związki ołowiu, rtęci, arsenu).
Jako uzupełnienie, proponowane jest badanie kurzu i nawarstwień pobranych z obiektów za pomocą skaningowej mikroskopii elektronowej ze spektrometrią dyspersji energii (SEM-EDS), która umożliwia stwierdzenie obecności metali ciężkich takich jak ołów, arsen, czy rtęć oraz wykrycie półlotnych pestycydów, które osadzają się w formie kurzu.